I fucked up majorly,

de song Mississippi van Bob Dylan op Love and Theft verwoordt dit gevoel van belangrijke dingen in je leven verkloten op een prangende wijze die mij bij is gebleven.

Walking through the leaves, falling from the trees
Feeling like a stranger nobody sees
So many things that we never will undo

ik maakte fouten – flinke fouten en reageerde soms onhandig, stom of zelfs grof. Zelden met actieve opzet – meestal domheid en machteloosheid.

Ben ik depressief tot op het bot als ik voel, me kan inleven of zelfs de visie verwoordt in een songtekst op mezelf van toepassing denk?

‘One thing you can’t hide is when you’re crippled inside’ – zong John Lennon, of hij het over zichzelf had, waag ik te betwijfelen. Ik wel. Dat hoeven anderen mij niet te vertellen. Dat betekent nog niet dat ik zelf daarvoor de goede woorden kan vinden. Vandaar de van John Lennon geleende zin en dat woorden uit de song Mississippi van Bob Dylan mij zo kunnen raken. Wat ik zelf niet goed kan opschrijven doet een dichter wel, of een schilder schildert iets wat dat gevoel of die levenssituatie aanraakt of soms volledig omvat.

Arnulf Rainer kan dat bij mij. De kracht en de symboliek van zijn kruisen passen.

Het werk van Arnulf Rainer is geheimzinnig maar tegelijkertijd onthullend, een soort ecstase maar het lijkt ook ziekelijk schizofreen, een spel met iconen, het gaat over sterven en verlossing van wat je als ellendig in je leven ervaart -vergeving. Hij schildert of afbeeldingen en doet dat op een intrigerende wijze.

Zijn nieuwe museum staat op een prachtige plek in Baden bei Wien. Kunstenaars van Rainer's en Dylan's kaliber zijn in staat te verbeelden, zichzelf te uiten in een medium waar zij de vaardigheid voor hebben. Ik kom te vaak niet verder dan wat ik in mijn hoofd en lichaam ervaar. Mij ontbreekt de vaardigheid om die ervaring voor een ander zichtbaar en inleefbaar te maken.

Ik kan vaker niet dan wel de woorden vinden om op papier uit te drukken wat ik in de donkerste of mooiste momenten denk te voelen - ik ben geen Thomas Mann, Bertold Brecht, Heinrich Böll, Martin Walser of Wolfgang Niedecken.

They had or have a way with words like Dylan has.

Let's go to the Mississippi again:

‘Boxed in’ door eigen gedrag, overtuigingen, compulsieve gedrag en de soorten oplossingen, die je in je leven voortdurend kiest - er is geen ontkomen aan. Je hebt niets meer voor jezelf, en dat merk je aan het gevoel dat je ook niets hebt voor de ander. Dat bestaat. Ik weet het niet altijd van binnenuit, hoe moet je een gedachte of een lichamelijk gevoel duiden? Wel kun je de staat van je leven aan de interactie met de buitenwereld afmeten.

Got nothing for you, I had nothing before
Don't even have anything for myself anymore

…my ship's been split to splinters and it's sinking fast
I'm drownin' in the poison, got no future, got no past

Ja, het is zover dat het schip van het leven naar de klote lijkt – er is niets meer bruikbaars over. Geen bruikbare herinnering aan het verleden, geen hoop voor de toekomst. Nu is het een kwestie van naakt overleven. Het is mijn eigen vergif, het azijn zuur van het verleden dat overleven in het heden vrijwel kansloos maakt.

Voordeel van de scheepsmetafoor is dat het schip weliswaar zinkt maar dat jij – of ben ik dat toch zelf - niet verdrinkt in het water rond het schip, maar in eigen leugens, eigen giftige gedrag naar jezelf, naar anderen. Daarom is de dreigende ondergang onvermijdelijk. Je bent en je doet het zelf.

My clothes are wet, tight on my skin
Not as tight as the corner that I painted myself in

Je kunt er niets meer tegen doen. Of is eht slechts taal. je hebt jezelf in de hoek gedreven, er lijkt geen uitweg meer, of is het slechts verbeelding en illusie van desillusie? Er staat tenslotte 'the corner that I painted myself in'? 

Say anything you wanna, I have heard it all

Tuurlijk deed ik veel meer fout dan Dylan’s volstrekt ontoepasselijke:

Only one thing I did wrong
Stayed in Mississippi a day too long

Waar staat zijn ‘Mississippi’ voor? De muziek in Mississippi is inspirerend genoeg ook voor Dylan, het racisme en het conservatisme overweldigend, maar dat kan hij toch niet bedoelen? In het lied van Dylan duiken helpt. Het leidt de aandacht af van de eigen problemen.

I need somethin' strong to distract my mind
I'm gonna look at you 'til my eyes go blind

Maar niet alleen Mississippi leidt af van de benodigde zelfreflectie en het fouten herstellen of falen in de toekomst voorkomen. Een ander, de ‘YOU’ moet de redding brengen. Dylan suggereert de oplossing in een liefdesrelatie. Of in ieder geval dat intieme contact dat hoop, zachtheid en comfort brengt. De tederheid, die je deelt met de andere mensen en je gezond houdt, waardoor je langer leeft en beter functioneert.

Dat past niet in deze tijd van persoonlijke autonomie. You (ik dus) must be a sick bastard. Get a shrink or day-care

Hulp van vrienden mag wel, een stevig sociaal netwerk past wel in deze tijd. Een teken van succes en gezondheid. Dat sociale netwerk helpt inderdaad wel voor de geestelijke gezondheid. Een vangnet in moeilijke tijden.

Some people will offer you their hand and some won't

Inderdaad, op vrienden kun je rekenen - nou sommige vrienden soms. Dat labiele onvoorspelbare is geen loyaliteit. Hoeveel mensen hebben dat wel in hun liefdesrelatie? Is dat niet waar liefde voorstaat? Het is mijn ding die stevigheid in de relatie, dat is wat ik zoek, net als Dylan in Mississippi zingt:

Well I got here following the southern star
I crossed that river just to be where you are

Everybody got to move somewhere
Stick with me baby, stick with me anyhow

I know that fortune is waitin' to be kind
So give me your hand and say you'll be mine

Toch zal de liefde en de support van je lief niet de littekens, van de fouten en de pijn uit het verleden kunnen wegvagen. Die verdwijnen niet. Die beïnvloeden de kijk op het leven, bepalen je herinneringen, je doen en laten in de toekomst. In meer of mindere mate. Geen tien rittenkaart voor de shrink die daartegen helpt.

Wat een hopeloze realistische zware duisternis zit er in dit lied. 

Als je Mississippi serieus neemt dan lijkt die duisternis zo groot en donker dat je alle hoop wel op kunt geven. Het is alsof je vecht tegen de bierkaai, of je gevangen bent in iets waar geen ontsnappen meer aan is. Pure ellende, zoveel mentale en emotionele ellende dat je fysieke pijn voelt van de emotionele stress. Dodelijk vermoeiend - vluchten kan niet meer. Je zit aan jezelf vast, en je hebt het in dit leven maar met jezelf te doen.