Niet thuis en tussen allerlei gezeik en leuke dingen door cd-1 opgezet. Niet luid - dat moet eigenlijk wel om de muziek van de Allman Brothers Band tot zijn recht te laten komen. Maar ja, dat kan nou eenmaal niet altijd. Die momenten komen vanzelf.

Muziek is belangrijk in mijn leven – klassiek of modern, het geeft ultiem genot, rust en plezier, afleiding en concentratie:

Gregg Allman: “Music soothes the savage beast. It could take you back to a time or place in your life that you would like to remember. I played for peace of mind.”

Duane Allman: “There’s a lot of different forms of communication, but music is absolutely the purest one, man. You can’t hurt anybody with music. (…) It’s all just good. There’s nothing at all that could ever be bad about music, about playing it. It’s a wonderful thing, a grace.”

Eat A Peach ken ik sinds de zomer van 1972. De muziek van de Allman Brothers Band een jaartje langer. De eerste plaat van de band was de dubbelaar Beginnings, met de eerste twee studioplaten. Wat een kennismaking!

Het geluid van Duane Allman kende ik van Wilson Pickett’s Hey Jude, Aretha Franklin’s The Weight en Layla van Derek & The Dominoes.

Onvergetelijke momenten beleefde ik met Dreams van Beginnings op de platenspeler van mijn vader, met zijn koptelefoon op mijn kop, op de grond, achter de eettafel verborgen, zat ik met mijn rug tegen de centrale verwarming te luisteren naar die prachtige gitaarsoli die zich in mijn brein en lichaam nestelden – forever young. Ongelofelijk wat een heerlijke muziek. Met dank aan Radio Veronica, vooral Tineke ’s avonds laat.

Ook al ken ik Eat A Peach allang, er is vandaag toch verrassing. Ik hoor een bas brommen, ik hoor de aanslag vingers op gitaren, ik hoor scherpte van de slide op Ain't wastin' no more time. Ik hoor swingende country-rock op Melissa en Blue Sky. Mijn lichaam danst op de gitaren. Ik hoor heldere warme riffs en akkoorden wisselingen die perfect zijn - hoe verzin je ze. Ik hoor jams (Mountain Jam en Les Brers in A Minor) zoals ze maar zelden op een plaat gezet zijn.

Eat A Peach was oorspronkelijk een dubbelalbum met een prachtige binnenhoes. Die binnenhoes is in de Deluxe Editie cd-versie verkleind afgedrukt op twee naar binnen klappende delen van de vierdelige CD-hoes. Geen 100% van de afbeelding. Schande! Daarom hieronder 100% van de afbeelding.

Eat A Peach kwam uit nadat ‘Skydog’ brother Duane Allman, de oprichter, één van naamgevers van de band en briljant gitarist, was omgekomen bij een motor-ongeval. Na twee studioalbums (Allman Brothers Band en Idlewild South) had de band in 1971 een live-album Live at the Fillmore East uitgebracht dat én goed verkocht en muzikaal zeer gewaardeerd werd door critici en collega-musici. Eat A Peach bevatte een stijl die we al kende van de Allman Brothers. Het album had niet het doel te vernieuwen, niet in de wereld van populaire (rock) muziek en ook niet voor de Allman Brothers Band.

Het album bevatte een tweede verrassing: Mountain Jam, een 33 minuten durende live opgenomen losse jazzy blues jam op Donovan's ‘There Is a Mountain’ dat door de lengte noodzakelijkerwijs over twee plaatkanten (twee en vier) was verdeeld.

Het is briljante en ontroerende muziek. Niet elke criticus houdt van deze losse ongerichte jazzy jams. Robert Christgau, beroemd rock-criticus schreef in Christgau’s Record Guide 1981: “thirty-four minutes with an all-too-relaxing theme by Donovan Leitch. I know the pace of living is slow down there, but this verges on comatose.”

Jammer voor Robert Christgau, gewoon niet afspelen die muziek. Van deze muziek kon en kan ik nog steeds blij worden maar ook zo verdrietig dat tranen opwellen. Het fascineert en ontroerd. In het middenstuk van de jam, levert de band met Duane Allman in de lead het emotioneelste werk dat ze kunnen - vergelijkbaar met Dreams op hun eerste studioplaat. Dit zijn de Allman Brothers Band live op zijn best. Het stond niet op het live-dubbelalbum van een half jaar of zo eerder (Live at the Fillmore East), dat uit dezelfde optredens putte. Voor de vele fans die de band nog nooit de drie of vier uur durende live optredens hadden gezien of gehoord was Mountain Jam een geweldige verrassing.

* * *

De eerste elpee bevatte drie nummers, waar de cd ook mee begint. Deze nummers werden ingespeeld door de Allman Brothers Band zonder Duane. Ain't wastin' no more time begint met een rustige piano intro, gevolgd door een felle slide gitaar waarachter de ritmesectie direct invalt - een stevig basis voor Gregg Allman om in te komen met zijn stem.

In één van zijn betere composities is de stem van Greg Allman dominant aanwezig, en wordt goed ondersteund door fel slide werk van Dickey Betts en het ritme werk van Berry Oakley, Butch Trucks en Jai Johanny Johanson. De slide gitaar van Dickey Betts is soms met de Gregg’s stem in dialoog, soms volgt Betts de ritme sectie, en op een ander moment neemt Betts met zijn gitaar de leiding en geeft hij aan waar de Gregg heen moet met zijn zang. De gitaarsolo is passend en doet pijn.

De tekst toont vastberadenheid om door te gaan na tegenslag, maar tegelijkertijd overheersen pijn, verwarring en radeloosheid om verlies. Een verlies soms te groot voor de toekomst, dan maar geestelijk vluchtten.

Lord, Lord, sweet Sally, why are you cryin’?

Been around here three long days,

lookin’ like you’re dyin’.

Meanwhile, I’ve been wastin’ time, no more

Time goes by like pouring rain,

and so much faster things.

You don’t need no gypsy to tell you why

Can’t just let one precious day to slip by

Look inside yourself

And if you don’t see what you want

Maybe sometime then you don’t

Leave your mind alone and just get high.

De bandleden en hun personeel wisten verrekte goed hoe zij met drank en drugs hun ‘mind’ alleen konden laten. Ze overleefden op die manier de eerste arme jaren dat ze volgens Butch Trucks op pillen en drank in een bus leefden:

“For a long time our only mode of travel was an Econoline van. Eleven of us, with nine sleeping in the back on two mattresses. The only way we made it was with a great big old bag of Mexican reds and two gallons of Robitussin HC. Five reds and slug of HC and you can sleep through anything.”

Maar de drank en vooral de drugs zijn er de oorzaak van dat twee keer gedurende een periode van meerdere jaren de band letterlijk niet bestond en vrijwel alle bandleden en personeel persoonlijke drama’s meemaakten.

De song benoemt hoe burgers, in handen van politici die handelen als warlords, verwaarloosd en kansloos achterblijven. In het geval van de Allman Brothers Band werd dit realiteit toen Lamar Williams, als bassist in 1972 opvolger van Berry Oakley, stierf aan longkanker, dat volgens zijn doktoren een gevolg was van Agent Orange, dat het Amerikaanse leger had gebruikt in de Vietnam-oorlog.

Tom Dowd (producer) en de band kozen met Ain't wastin' no more time een fantastisch stuk om het album mee te beginnen. De band was de initiatiefnemer en oprichter kwijt geraakt.

Gregg: “Duane started everything man.”

Roadie Red Dogs: “he was the father of the family.”

Met dit nummer maakten Gregg Allman en de band direct duidelijk ze zonder Skydog muzikaal verder wilden en konden. Het zet een muzikale toon, die de fans kenden van de eerste twee studio albums.

Dat was nodig ook, want iedere liefhebber luisterde in het volle besef dat Duane Allman tijdens een motor ongeluk was omgekomen en dat Eat A Peach nummers bevat met Duane Allman maar ook songs zonder Skydog. Inhoudelijk en qua gevoel tonen de musici in het eerste nummer verdriet over Duane’s dood en tegelijkertijd vastberadenheid om als band muzikaal door te gaan op de oorspronkelijk ingeslagen weg. Wat ook het leed is dat komt, we gaan door!

Van Ain't wastin' no more time bestaat een indrukwekkende live uitvoering van oudejaarsavond 1972, in The Warehouse, een nachtclub(?) in New Orleans (te horen op Wipe the Windows, Check the Oil, Dollar Gas – 1976).

Die avond speelde de band nadat in één jaar (en twee weken) zowel Duane Allman als Berry Oakley door verkeersongelukken letterlijk uit de groep weg vielen. Het was te merken. Het verdriet en de tegenslag zaten de mannen in het lijf en de kop en ze speelden die avond één van de best geslaagde blues-rock requiems die ik ken. Een requiem waarin geweeklaag niet overheerst, maar wel de vastberadenheid om door te gaan. ‘Let’s waste no more time’ met rouw, die de toekomst naar de knoppen kan helpen.

Uiteindelijk ging de band in de jaren daarna, toch twee keer ten onder aan drank, drugs en onvolwassen slecht management. Meer dan dertig jaar later treden de band echter nog steeds op met geslaagde muzikaliteit. Zoek je bewijs of wil je genieten, check de DVD Live at the Beacon Theatre en je raakt overtuigd dat de Allman Brothers Band nog steeds vitale en originele muziek maken en niet een geslaagde ‘seventies’ retro of cover bandje zijn.

Ain't wastin' no more time overtuigde en gaf hoop voor de toekomst. Er is echter een maar. Dertig jaar later terugluisterend is er in de versie op Eat A Peach sprake van een ondermijnende twijfel en zoeken. De mix is hopeloos slecht. De gitaar in de ene speaker, het slagwerk in de andere... allemachtig wat knullig. De compositie is sterk en de zang past. Maar was er iets mis met het zelfvertrouwen van de band? Of was het Tom Dowd die in de mix de muziek verklootte? Het is onwaarschijnlijk dat Gregg Allman de mix verpestte. In 2003 zei hij in een interview: “I don’t usually stick around for the mix.”

Het tweede nummer op de plaat is Les Brers in A Minor, de broertjes in A-mineur, een door Dickey Betts geleidde jam. Niet live, maar een in de studio opgenomen variatie op het thema Frère Jacques, dat eerder opdook halverwege de Mountain Jam. Les Brers in A Minor is de jammende Allman Brothers Band die de fans graag willen horen. De muziek vloeit niet, het samenspel bevat teveel twijfel, het is zeker geen superjam, de ritmes en melodielijnen vloeien niet. Het lijkt soms een montage van de beste stukken uit een jam, en dat is niet bedoeld als compliment want Les Brers in A Minor haalt op geen enkele manier het niveau dat producent/arrangeur Teo Macero bijvoorbeeld haalde met In A Silent Way van Miles Davis. Hoe dank ook de mix lijkt bij elkaar gesprokkeld. Het inspireert niet, en raakt niet, het is zoeken, proberen, los gaan, inhouden, het rockt en swingt wel – het is niet fluttig. Neem maar aan dat de titel Les Brers in A Minor een ambigue verwijzing bevat naar zowel het kinderliedje als de broers Gregg en Duane Allman. Voodoo om de muzikale inspiratie van Duane Allman op te roepen? Robert Christgau heeft een punt toen hij schreef over Les Brers in A Minor: “instrumental excursion that sounds like Dickey OD-ing on Live/Dead.”

Duane’s echo is in de eerste twee nummers duidelijk aanwezig. Ain't wastin' no more time ging over het de dood en het verlies van hem. In Les Brers in A Minor toonde de band ongetwijfeld ongewild hoe zijn schitterend talent afwezig is lijkt na het fantastische Live at the Filmore East.

Met het derde nummer Melissa mogen en kunnen we Duane Allman echter vergeten. De band speelt hier een prachtige Gregg Allman standaard, met lyrisch akoestisch gitaarwerk. Bij de eerste maten komt er twijfel op of dit de Allman Brothers Band is of dat je naar Gates, Griffin and Knechtel van zwijmel rockband Bread luistert. Als ik de stem van Gregg Allman hoor, verdwijnt alle twijfel als sneeuw voor een voorjaarszonnetje.

Het is de typische Allman Brothers Band sound die we kennen van Midnight Rider en Revival (staan op Idlewild South). Duane is dood, maar de Allman Brothers Band leeft. Weg met de Eagles, niks geen Bread, gewoon Allman Brothers Band op hun commercieelst melodieuze best. De band speelt hier goede country-rock pop, de zang is melancholisch en met een akoestische gitaar die bepalend is voor de sfeertekening van het verhaal van hoofdrol speler in de song. Gregg Allman:

“It just wouldn’t sound right with an electric!”

De sfeer in Melissa is bitterzoet en eenzaam. Er is weinig hoop, wel verlangen. Ik ben benieuwd of Gregg Allman hier speelt op de prachtig gemaakte antieke gitaar, die eerder van zijn overleden broer Duane was. Op de herdenkingsplechtigheid tijdens de begrafenis van Duane Allman zei Gregg, volgens John Landau in Rolling Stone, met zijn hoofd voor overgebogen naar de gitaar kijkend, die hij stevig maar zacht in zijn handen had:

“This is a very old guitar, a very beautiful piece. It was made in 1920 and I’m very proud to have it.”

Er is zelfs een akoestische gitaar naar de song Melissa genaamd: het ‘Gregg Allman Washburn Signature Melissa’ model. Hierdoor heeft de naam ‘Melissa’ in de song een ambigue en daarmee een spannendere betekenis dan oorspronkelijk.

De elektrische gitaar klinkt melodieus en mooi. Maar toch, met de accenten die Dickey Betts plaatst is zijn gitaar net iets teveel partner van de zanger en zijn akoestische gitaar, waarmee hij zich net iets teveel opdringt aan de melodieuze liefdes relatie van zanger en zijn twee instrumenten. Als je naar Gregg Allman tijdens optredens kijkt, begin zeventiger jaren en in de 21^ste eeuw, zie je dat hij bescheiden is, a la George Harrison. Hij dringt zichzelf niet op – misschien komt hij zelfs te weinig op voor wat hij waard is – te bieden heeft, vooral op zijn akoestische gitaar.

“I've always been a pacifist. I sing a lot of songs. It's a good job I do.”

Butch Trucks suggereerde in een interview afgenomen door Gary James dat deze bescheidenheid het karakter van de band was en is:

“One reason why we were victimized is we really never expected any success. We really didn't. We were told by Atlantic (Records) from the very beginning that a white band from the South, just standing there playing; you gotta be kidding. They told us to get Gregg out from behind the organ and let him jump around and then we'd have a chance. We really didn't care. We were playing music and that's all we wanted to do. We didn't expect a lot of success.”

Er is een anekdote waarover Gregg Allman tijdens een interview in 1974 met Melody Maker’s Chris Charlesworth sprak. Een vriend wedde met Greg dat die na de set van de band niet alleen op het podium terug zou durven keren om zelf te spelen:

“I forgot about the bet during the set and when it was over the roadies, started setting up mike stands around a stool for me. I remembered soon enough. "I wanna tell ya, I got the same response as the Brothers. I couldn't believe it. I never collected the $ 31,000…”

Het lijkt alsof hij zich liever verschuilt achter zijn Hammond orgel. Dickey Betts heeft en andere houding die wat mij betreft op Melissa te horen is. Op Melissa geeft Dickey Betts zichzelf een te prominente rol. Dat is jammer, want het verstoort de balans tussen muziek en stem, soms lijkt de muziek de stem te overheersen en in Melissa past dat nou net niet.

Misschien was Betts op Eat A Peach, na het wegvallen van Duane, al de muzikale leider. In Elmore Magazine van Mei 2009 vertelde Gregg Allman onlangs dat hij de laatste muzikant was die door zijn broer voor de Allman Brothers Band benaderd werd:

My brother called me on March 26, 1969, and he said, “I’m gonna send you a ticket,” and I said “I know you don’t got the money, I’ll just hang out my thumb.” As I was hanging up, I heard him say “Wait a minute! I need you to play a B3 Hammond!” I said, “What?”

Dickey Betts zat er al in – een haantje is hij altijd gebleven.

Gregg’s akoestische gitaar vervult in Melissa ook de rol van ritme gitaar, en bepaald het stuwend swingende gevoel dat de song ook geeft. Melissa klonk indertijd, en nu nog, als prototype Allman Brothers Band muziek. Het is één van die songs waarbij zowel tekst, als melodie en akkoorden, ruimschoots de tand des tijd doorstaan hebben. Gregg Allman is er verbaasd over, en er klinkt verholen trots in zijn woorden:

“I wasn’t paying attention to how musically correct all the chords were or how sympathetic they were to each other. At that particular time in my life, I started that chord pattern….and was very lonely.

Er was in die tijd geen Melissa in Gregg Allman’s leven, maar als je song zingt hoor en voel je hoe heerlijk de naam zingt in deze melodie.

There’s many ways to write songs. (…) The only way I can tell you is from my end of it. I get inspired by a musical phrase or a lyrical phrase to explain a situation, only in a different way. Not necessarily a clich?, not necessarily something real prophetic, but (something with a meaning).

There are words like blunderbust, I guess, that just aren’t the kind of words you put in songs. You find out what flows off your own tongue from experience of singing other people's songs. You don't really know, but you get a ballpark idea of what to attempt and what not to.”

Het is één van Gregg Allman’s vroegste composities:

“It was one of the first songs that I ever wrote, kept, and didn’t wind up throwing in the garbage. 1967 I was trying to get to the end of the damn thing! As a matter of fact, I didn’t show it to anybody for a couple of years after I wrote it. It wasn’t recorded until after my brother passed away.”

Nu decennia later is Melissa één van de succesvolste nummers tijdens optredens. Het publiek heeft meestal een emotionele en overweldigende reactie op deze song. Helemaal als Gregg Allman achter zijn orgel vandaan komt en midden op het podium met akoestische gitaar de band door het nummer leidt.

“I think the response is incredible, especially when I hear people singing along with it.”