Oorlogen, onderdrukking van vrijheid, armoe, werkeloosheid en dakloos – ze zijn op hun eigen manier vernietigend voor de fysieke en geestelijke gezondheid van de individuele mens. Zelfmoorden, wat wij tegenwoordig depressies noemen, en ander diep en beschadigend leed is het gevolg. De woorden en de metaforen die gebruikt worden in de strijd tegen dergelijke 'misstanden' roepen 'echte' emoties op bij mensen. Emoties, gedachten, overtuigingen en gevoelens die niet altijd zo authentiek waren als door ons zelf verondersteld.
Ik ben opgegroeid als kind van ouders die de oorlog als tieners hebben meegemaakt. Doden, de gevangenis, doodsangst, van Utrecht naar Rotterdam zoeken naar de familie na de bombardementen. Soms onbesproken, soms met verhalen of als uithalen in boosheid of ruzie dominant aanwezig. Joodse vrienden van de familie, een onvoorwaardelijke sympathie voor Israël en omstreden bezoeken aan Oost-Duitse families. De tweede wereld oorlog en de tegenstelling Westen - Rusland was dominant aanwezig in mijn jeug en vroege volwassen jaren.
Herman van Veen zong ooit in Oost-Duitsland:
Familien in Ost und West,
die man nicht zueinander läßt,
nur Wolken ungehindert ziehen
von Ost- nach Westberlin.
Ist uns das heute schon egal,
gebt jetzt ein Zeichen, ein Signal
daß Beharrlichkeit zum Ziele führt,
und daß ihr Schicksal uns berührt.
Koot en Bie waren niet de eerste die de ogen openden dat er teveel mensen suggereerden dat ze in het verzet zaten. Boeken van filosofen, en waarschuwingen, van mensen actief in Amnesty International, over potentieel gewelddadig en dictatoriaal gedrag van leiders in het ANC en Robert Mugabe, in het mooiste land van de wereld Rhodesië. Zo ben ik politiek volwassen geworden. Gemanipuleer met emoties, percepties en macht werden zichtbaar en niet meer te ontkennen. Studie, TV, vrienden, sociale contacten en internationale reizen maken wijs. Er is meer dan wat in je opvoeding binnengepompt is.
Zo ben ik politiek volwassen geworden. Gemanipuleer met emoties, percepties en macht werden zichtbaar en niet meer te ontkennen.
De gebeurtenissen in 1989, niet alleen op 9 November raakten mij. Op 9 November direct bij de eerste tv-beelden, sprong ik op de fiets. Samen met mijn vader keek ik naar TV. Een gedenkwaardige belevenis.
Ja, het was ontroerend. Ik zag de tranen in mijn vaders ogen. Ik kon begrijpen wat het betekende voor de generatie van mijn vader. Er was bij hem ook voorzichtigheid over Duitsland, zoals Thatcher en Mitterand lieten blijken. De pijn van de gevangenschap zat nog in zijn lijf. De emotionele en politieke betekenis waren onontkoombaar en niet te ontkennen. Tegelijkertijd was ook duidelijk dat de blijheid in de gezichten en de stemmen van de duitsers die over de brug kwamen - relevant was. Te herkennen. Vrij na onderdrukking. Dat deze humanistisch getinte gebeurtenis politiek en economische gevolgen zou hebben die niet iedereen blij kon maken.
Tien jaar later leefde ik in een nieuwe realiteit. Ik kwam in landen waar Reagan en Thatcher werden vereerd. Kapitalisme was 'heilig'. Er was ook ‘revolutie’ in eigen land. Eindelijk was het CDA van het regeringspluche gejaagd. Met dank aan Van Mierlo, Bolkestein en Kok. Er was wel een prijs: het verloochenen van sociaal democratische principes door Kok. De voorbeelden van privatisering in eigen land, waren behulpzaam in het onderwijs aan jonge Europese politici - ze schrokken niet terug voor de gedachtespelletjes over privatisering van het leger en politie - filosofische verkrachting van het grondwettelijk verankerde principes, als het monopolie op geweld.
Twintig jaar nadat ik met samen met mijn vader de angst van oorlog en de macht van bevrijding proefde is er veel aandacht voor de val van muur. De bevrijding...
Vanavond was het feest in Berlijn ontnuchterend. Vele vrineden in de stad, gingen sporten, naar de sauna, zoals Merkel twintig jaar eerder, ze merkten er in de stad niet veel van. Het was en gewone dag en een gewone avond. Ze zagen geen drukte en beleefden geen drukte. Het was een poppenkast van politici die aan de meeste inwoners van Berlijn voorbij gingen. Het gevoel in de stad was enerzijds één van blijheid maar evenzeer onverschilligheid t.o.v. dit feest. De jaarlijkse marathon roept meer feestelijk publiek op de been, dan het politieke machtsvertoon van vandaag.
Veel, weliswaar oprechte, gevoelens van blijheid en de tranen zijn een beetje zoals het geblaas over de belofte van de verkiezing van Obama. Op Joop.nl lees ik een tweet van de politiek gemotiveerde PvdA-ster Kirsten Verdel:
“Vandaag precies 20 jaar na de val van de muur. Ik weet nog heel goed hoe graag ik erbij wilde zijn om dat ding te slopen. Maar ja, ik was 11.”
Wat een naïviteit. Kunnen kritische media en opkomende politici als Kirsten Verdel a.u.b. ophouden met emotioneel opleuken van voor machtspolitiek relevante media gebeurtenissen. Populisme is het als via de media gegenereerde emoties tot criteria voor politiek of bestuurlijke relevantie worden opgewaardeerd. De 'val van de muur' was feitelijk al het geval met het verdrag tussen Gorbi en Kohl, waarin gesuggereerd werd dat de Sovjet-Unie/Rusland niet meer met militaire middelen zou ingrijpen bij interne politieke keuzes van Europese landen, lees Oost-Europese landen.
Verdel’s opmerking lijkt mij vooral een blijk van machtsgeilheid of gevoeligheid voor gezag die een grondige kritische en niets ontziende discussie van politiek leiderschap en keuzes in de weg staat. Voor sommigen misschien effectief voor een politieke of bestuurlijke carrière.
Kunnen we ons a.u.b. richten op: steun aan de Europese Unie, openheid, diversiteit en acceptatie van andersdenkenden en voor al zorg voor zwakkeren rondom ons??? Please, Mr. Bos!