education blog

voorkennis activeren

elke — Sun, 04 Sep 2011 10:13:00 GMT

Ik heb dit jaar de lessen begrijpend lezen uitgebreid met zo'n 20 minuten. Zonder 'n letter te lezen.
We kijken eerst naar één of meer filmpjes over het onderwerp.
De aller-ijverigsten hebben de filmpjes al thuis op de wiki bekeken: leuk om te weten waar 't morgen over zal gaan.
Het zijn meest Youtubes, gewoon in 't Engels en niet ondertiteld: kijk wat je ervan begrijpt.
Na 'n filmpje hebben we veel te bespreken en soms wat terug te kijken.
De eerste keer vond mijn groep 8 het jammer van de tijd, want begrijpend lezen duurt toch al zo lang.
Afgelopen week kozen ze begrijpend lezen als eerste vak van de dag:
"dan hebben we begrijpend lezen gehad, en het begint tenminste leuk".
Gisteren sprak ik een moeder: "Ja, natuurlijk ontzettend wennen in groep 8,
maar begrijpend lezen vinden ze interessant. Nou ja, de inhoud dan."

Zo had ik begrijpend lezen nog nooit bekeken: dat het over iets anders zou kunnen gaan dan de inhoud.
Lezen gaat altijd over de inhoud en begrijpend lezen gaat over 't begrijpen van die inhoud.
Wanneer je al iets van 'n onderwerp weet, begrijp je daarna een tekst erover beter.
In mijn handleiding staat dat ik de voorkennis van mijn groep moet activeren voordat ik aan de tekst begin.
Maar de achtergrondkennis van mijn leerlingen is niet zo breed.
Met de filmpjes breng ik dus voorkennis over 't onderwerp van de tekst aan.

Tot nu toe (net twee weken na de vakantie) ben ik heel tevreden over mijn extra tijdsinvestering.
Na zo'n filmpje valt me op dat de discussies nu ook bereikbaar zijn voor mijn slechtere lezers.
Misschien komt dat omdat ze zich een houding hebben aangemeten van: "bij begrijpend lezen hou ik mijn mond".
Kletsen over filmpjes valt buiten het bereik van begrijpend lezen, dus daar kun je je geen buil aan vallen.
Maar ik denk dat ze door de langere begrijpend-lees-tijd ook langere verwerkingstijd hebben,
en dus iets makkelijker in de tekst van de methode komen.

En nou zit ik te twijfelen: de volgende toets van begrijpend lezen gaat over Robert Falcon Scott.
Niet meteen een held die nog kan bogen op enorme bekendheid bij mensen onder de honderd.
Ga ik mijn leerlingen een keertje zonder voorkennis de tekst in sturen, of zetten we toch nog even 't digibord aan?

opbrengstgericht

elke — Sat, 28 May 2011 18:33:00 GMT

Sommige woorden zijn een belediging voor juffen. Bij "professionaliseren" gaan mijn stekels omhoog: Ben professioneel genoeg, dankjewel.
Opbrengstgericht was er ook zo eentje. Alsof ik een beetje zit te kleien, zeg. Nooit gemerkt dat ze na 8 jaar basisschool kunnen lezen en schrijven, qua opbrengst?
Harm Klifman vindt "opbrengstgericht" een móói woord. Voor hem is het geen "kijken of juf d'r iets van kan", maar een visie op de hele onderwijsorganisatie: iedereen doet mee om opbrengst van onderwijs te genereren.
Hij stuurde me een soort cursus en ik dacht: "ik ben 't eigenlijk best wel met 'm eens." Daarmee verraste ik mezelf.

Ik zeg heel eerlijk: het is geen makkelijk lezend boek, dat boek van Harm.
Sommige zinnen gaan 5 regels door en na iedere zin moest ik vaak even vertalen.

"Natuurlijk is de toezichthouder geïnteresseerd in zowel 'kloppende opbrengsten' (conform de verwachtingen) als in de afwijkingen, maar hij zal zijn oordeel dienaangaande opschorten tot na kennisneming van het commentaar van de bestuurder bij die afwijkingen."

Ik vertaal: De raad van toezicht kijkt hoe scholen hebben gepresteerd. Als van 'n school de opbrengsten niet naar verwachting zijn, dan vraagt de raad 't bestuur wat er aan de hand is.
Het boek is formeel geschreven, een beetje stadhuistaal, en bevat ook nog eens veel woorden die je als juf niet vaak tegenkomt.
En toch is het misschien best leuk om er je tanden in te zetten.

Ik vond 't boeiend om te lezen wat de zorgen zijn van de lagen boven mij, in school en bestuur.
Zij zitten met vragen als: hoe kan ik sturen op betere prestaties van scholen, zonder juffen tekort te doen.
Wanneer kan ik tevreden zijn met opbrengsten? Wanneer zit ik er te dicht op en wanneer laat ik 't teveel op z'n beloop?
Zeker de lagen boven mijn directeur ken ik alleen van oekazes, plannen en verslagen.
Ze zijn niet sterk in vertellen wat hun bijdrage is aan 'mijn' onderwijsopbrengst.
Eigenlijk zou m'n bestuur me dit boek cadeau hebben moeten doen, om dat eens haarfijn uit te leggen.
"Weten en verbeteren" zet op een rijtje wat iedereen van iedereen in de schoolorganisatie moet weten
om zo efficiënt mogelijk te werken.
Dat vond ik interessant om te lezen want, eerlijk gezegd, ik wist 't niet en de eisen om informatie stoorden me.
Als je leest dat bestuurlijke lagen boven je 't nodig hebben om hun bijdrage te leveren aan jouw onderwijsopbrengst,
dan kun je d'r net meer geduld voor opbrengen.
Qua opbrengstgericht.

bezuinigen

elke — Sat, 07 Aug 2010 12:16:00 GMT

Mijn bestuur moet bezuinigen want er is meer uitgegeven dan binnengekomen.
Ik zie advertenties voor financieel deskundigen verschijnen, ik hoor verontrustende opgelaten ballonnetjes.
Het Kennisnet-ambassadeurstraject is verzet naar de woensdagmiddag.
Maar ik geloof dat er verder nog niet zo is bezuinigd op ICT.
Joost Geraets (beter bekend als JoG) mailde me een artikel: Het kan zuiniger en beter, dat ICT in het onderwijs. Zuiniger? Ik loop de punten even door.

Stop met het kopen van software. Gebruik gratis alternatieven. Er is een schat aan gratis software. Je hoeft niet eens te zoeken. Heeft Kennisnet al voor je gedaan.
Gebruik webbased software. Ik roep nog maar eens blij: Wiki's! Maar er is zoveel meer. En ieder jaar struikel ik over nog meer, nog leuker, nog toepasselijker.
Dat kan best op ouwe computertjes. De nieuwste software vraagt om de nieuwste apparatuur. Maar als je meer online werkt, zit de bottleneck steeds vaker in je internetverbinding. (Of, zoals bij mij op school, in je krakkemikkige netwerk) Voor de avontuurlijke ICT-er is er de mogelijkheid om alle beige beestjes aan een LINUX-netwerk te hangen. Kunnen ze mee tot ze uit elkaar vallen. Maar de meeste juffen komen niet zo makkelijk aan die kennis.
Werk met de apparatuur van de leerlingen. Die is in het basisonderwijs nog even niet aan de orde. Ouders vragen een repressief beleid. En voor veel kinderen is hun phone nog zo nieuw dat ze er de logische dingen niet mee kunnen. Maar in het VO is dit wellicht een hele goeie.
Beheer je internet-connectie. Dit is er ook eentje voor het VO, denk ik. Bij de meeste basisscholen wordt de internetverbinding geregeld door het bestuur. Wel vind ik de verwijzing naar de rechten van het kind grappig. De Nederlandse vertaling is veel duidelijker op filters gericht dan de Engelstalige.
Koop geen informatie. Leer (kinderen) omgaan met wikipedia, wikikids, youtube.
Juffencursussen de deur uit. Daarvoor heb je communities, Twitter, Hyves voor bepaalde leerjaren, Teachmeets. Alles veel beter op persoonlijk niveau, direct toepasbaar, geen theoretisch geneuzel, netwerkleren. Kost niks.
Juffen aan het stuur. Als je met de ene toepassing niet kunt werken, zoek je een betere. Juich eigenwijsheid van juffen toe, want in plaats van het angstige "kan-ik-dat-wel?" krijg je onderlinge gesprekken over "ik-heb-dat-zo-gedaan".
Schakel ouders in. Als ze wat kunnen en willen doen, duw je ze een taak in handen. Online taakjes kunnen anywhere, anywhen als d'r maar internet is.
Blog en Twitter over wat JIJ doet. Nog voor andere juffen tegen jouw problemen aanlopen, kennen ze jouw oplossing. Leg als school de nadruk op kennis delen met kinderen EN met anderen. Het maakt dat je je oplossing beter onthoudt, verbetert je leren EN helpt andere juffen.

Het moge duidelijk zijn: het kan zuiniger.
Maar is het ook beter?

Kinderen zouden thuis de oefeningen moeten kunnen doen die je ze op school leert. Dat kan als je veilige links naar de software op de schoolsite zet. Zo jaag je ouders niet onnodig op kosten.
Maak van je leerlingen geen achteruit-leunende consumenten. Het creëren van mindmaps, samenvattingen, het leren wáárom dingen zo gaan helpt het onthouden meer dan geestdodende herhalingen. Actief leren, daar gaat het om.
Leer kinderen informatie te vinden op internet in plaats van voorgekauwde sites voor te schotelen waar ze thuis niet bij kunnen. Juffen worden om de oren gewapperd met rijke leeromgeving. Nou de omgeving IS hartstikke rijk, je moet kinderen de rijkdom leren ZIEN.
"Juf leert van juf" is echt een veel efficiëntere manier van het verspreiden van kennis. En ongemerkt kom je makkelijk aan je uren professionele verdieping, gezellig Skypend met een juf aan de andere kant van het land.

Zuiniger, beter onderwijs, QED.
Dankjewel voor het artikel, JoG. Ik zoek nog een open source summerschool, kan ik bij jou terecht?
("Open Source, save the bucks" van Br3nda's Flickr photostream)

wat verdient een kleuterjuf

elke — Thu, 05 Aug 2010 12:07:00 GMT

Toen ik nog een jufje was en overstapte naar een andere school, vroeg ik bezorgd over zoveel nieuwe dingen die ik moest doen: kan ik dat wel? De directrice glimlachte: "7/8 is de makkelijkste groep, we zouden je het eerste jaar nooit in een kleutergroep zetten."
Goed kleuteronderwijs maakt dat een kind méér leert in de basisschoolperiode.
Daarna zwakt die voorsprong langzamerhand af, bewezen onderzoeken in het verleden.
Nu hebben onderzoekers verder gekeken: is goed onderwijs nog te zien als de oud-leerlingen tegen de 30 lopen?
Hoe meer kinderen hadden opgestoken in hun kleuterperiode

hoe hoger hun uiteindelijke opleiding
hoe kleiner de kans dat ze hun kinderen alleen moesten opvoeden
hoe groter de kans dat ze spaarden voor hun pensioen
hoe beter hun salaris

Wanneer je kijkt naar de economische opbrengsten van goed kleuteronderwijs,
zou een kleuterjuf 320.000 dollar (€242.315,84) per jaar moeten verdienen, berekende een econoom.
Dat is overigens niet wat ze krijgen (zie Taylor Mali).
Hoe een kleuterjuf dat goede kleuteronderwijs voor elkaar krijgt, konden de onderzoekers niet achterhalen.
Waarschijnlijk bieden de goede kleuterjuffen veel nieuwe dingen aan
en trainen ze kleuters in geduld, goede manieren, doorzetten, zelfsturing, gokken ze.
Wat wel aangetoond kon worden was het positieve effect van de klas zelf:
een klassengrootte van 13 tot 17 kinderen, zoveel mogelijk uit een beter milieu.
Maar daar heeft een kleuterjuf geen zeggenschap over.

(plaatje van de verjaardagskalender -met klavierhulp- van Emran Kassim)

juf en wetenschap

elke — Sun, 11 Apr 2010 12:59:00 GMT

Ik had bezoek van mijn bovenschools ICT-er.
Hij bezoekt alle scholen en vraagt naar knelpunten en dingen die goed gaan, een visitatie.
Hij vroeg geen cijfers, het was een gesprek uit interesse. Maar toch ...
"We zullen meer output-gericht moeten worden" zei hij somber.
Een juf doet alles met de uitkomst in gedachten, vind ik, dus ik wachtte op verheldering.
"Cito en testen en alles in cijfers kunnen bewijzen," knikte hij, "alle aandacht naar taal, lezen, rekenen."
Jaren geleden stimuleerde ons bestuur een leerling-centrale aanpak van leren, meer spelen, minder toetsen.
Nu gaat het de andere kant in: leerstof-centraal, niet spelen maar toetsen, harde cijfers, wetenschappelijke aanpak.
De ene visie gaat voorbij aan de leerlingen bij wie motivatie en interesse niet komen aanwaaien,
de andere mist alle belangrijke onderdelen van basisonderwijs die je niet kunt toetsen:
de groeiende interesse in en interactie met de wereld, ontdekken van je talenten.

School is voor een deel vaardigheden aanleren en dingen onthouden.
Maar voor een ander deel is het een goed gesprek.
Dat deel kun je niet meten, zegt Tomaz Lasic.
Als je dat wilt omzetten in cijfers ga je voorbij aan de diversiteit van kinderen en de complexiteit van onderwijs.
Als een juf je weinig kan vertellen over de opbrengst van haar manier van werken, over de harde cijfers,
is dat omdat er nog weinig wetenschappelijk vaststaat.
Bedroevend weinig succesverhalen kun je met evenveel succes overplanten van de ene juf op de andere.
Ik denk dat dat komt omdat het deel van 'het goede gesprek' groter is dan Cito je ooit wil laten geloven.
Onderwijs-wetenschap staat, heel toepasselijk, nog in de kinderschoenen.

goeie juffen

elke — Sun, 31 Jan 2010 19:04:00 GMT

The Atlantic heeft een artikel over een onderzoek van Teach for America,
waarin de organisatie heeft onderzocht wat nou kan voorspellen of iemand een goede juf(m/v) wordt.
Ik heb er een week over moeten herkauwen voordat ik wist wat ik er nou van vond.
Om de uitkomsten in hun context te kunnen plaatsen is het belangrijk om te weten
dat Teach for America een organisatie is die juffen ronselt onder graduates.
Deze afgestudeerden geven, na een korte cursus, 2 jaar les op scholen die meestal een tekort aan juffen hebben.
Het criterium "goeie juf" houdt in dat de kinderen aan het begin van het jaar lager scoren dan aan het eind.
In één jaar heeft de juf ze dus meer bijgebracht dan kinderen gemiddeld in een jaar leren.
Voorspellers zijn:

de afgestudeerde heeft tijdens z'n studie al vrijwilligerswerk gedaan
ze kunnen goed plannen en hebben grote doelen voor ogen
het zijn doorzetters, ze kunnen zich focussen op lange termijn doelen en geven niet op
het zijn optimisten, ze hebben een leuk leven en kunnen hun les met enthousiasme brengen
ervaring: wie tijdens z'n studie al goede bijlessen gaf, geeft als juf ook goede lessen
de afgestudeerde haalde tijdens de studie steeds hogere punten

Wanneer ze lesgeven zie je:

ze veranderen hun manier van lesgeven steeds, ze evalueren en verbeteren zichzelf als juf
ze betrekken de families van hun leerlingen
ze zeuren niet maar proberen iets te veranderen
ze checken of hun leerlingen het uitgelegde begrijpen

De vraag is natuurlijk of het criterium van goeie juf deugt.
Toetsuitslagen van leerlingen er op naslaan lijkt een betrouwbare manier van meten.
Maar ik denk dat het maar de helft is van wat een goede juf moet kunnen.
Leren samenwerken, de wereld begrijpen, problemen durven aanpakken en jezelf leren kennen
dat zijn van die dingen die juffen tussendoor ook moeten aanpakken.
Ik ben er steeds meer van overtuigd geraakt dat de meeste juffen of beter in het één of in het ander zijn.
De goeie mix zit dus minder in de juf dan in het team juffen op een school.
Een tweede vraag die het onderzoek bij me opriep is of er verschil is tussen sprinters en stayers.
De teachforamerica-juffen zijn bijna allemaal weg na twee jaar.
Lesgeven kan je leegzuigen. Dan hou je het net twee jaar vol.
Welke karakteristieken zouden de blijvers hebben?
Ik denk dat ze hun energie beter kunnen verdelen. Maar da's maar een gokje.
(foto van mrs Grace met dank aan dok1)

een cultuur maken

elke — Sun, 17 Jan 2010 14:53:00 GMT

Ik werd afgelopen week geïnterviewd door iemand van mijn bestuur, over wat ik zoal doe en wat ik vind en waarom ik blog.
"We willen een cultuur van gezamenlijkheid kweken," zei mijn interviewster. "Mensen op verschillende scholen zouden elkaar beter moeten kennen. Ze zouden elkaar makkelijk moeten kunnen opzoeken om vragen te stellen."
M'n bestuur stimuleert dat door nieuwsbrieven, zowel digitaal als op papier. Dat is een beetje eenrichting, dus is er sinds kort ook een Yammer. Yammer is twitter, maar dan alleen voor mensen uit één bedrijf.
Een cultuur veranderen is niet makkelijk, zegt Converge magazine.
Tanya Roscorla geeft 4 tips:

Deel een visie met iedereen van je organisatie. Je visie mededelen is niet genoeg, juffen moeten het gevoel hebben dat het hùn doel is. Het is zoals met het verhaal van Kennedy die door NASA wandelt: Hij vraagt een schoonmaker wat zijn taak is. 'Helpen om een man op de maan te krijgen' is het antwoord.
Die gezamenlijke visie maak je in gesprekken. Stel vragen en luister naar de antwoorden die je op je vragen krijgt. Je werkvloerprofessionals willen je graag wijzer maken. Alleen praten in opdrachten en antwoorden maakt dat mensen zich niet betrokken voelen bij het gesprek.
Neem de tijd om te leren in netwerken en geef juffen tijd om te leren van elkaar. Als je het geen tijd geeft, dan weten juffen meteen hoe het met de prioriteit staat: lager dan onze core business, de dagelijkse werkzaamheden.
Alles wat je wilt dat juffen doen, zul je zelf met veel enthousiasme moeten doen. Het "weet-je-wat-jíj-zou-moeten-doen" hoort bij een tipjescultuur waar juffen zo onderhand geen geduld meer voor kunnen opbrengen.

Ik denk dat Web2 enorme kansen biedt aan het gesprek om één cultuur te smeden.
Maar er is ook een inhaalslag aan de voorkant: eerst leren twitteren.
Client installeren, gesprekken leren volgen en reageren, voor sommige juffen is dat eng nieuw.
Maar vooral het idee dat je, in de tijd dat je je mail checkt of iets opzoekt, je Yammer laat meelopen is anders dan anders.
Backchannels op vergaderingen zouden mooie gelegenheden kunnen zijn om te leren microbloggen.
Daar kun je visueel maken hoeveel informatie je mist, als je niet meedoet.
En daarna moet je hopen dat het bij de cultuur gaat horen.
(plaatje 'Chain of Buckets' geleend van Caro's Lines)

backfirechannel

elke — Thu, 24 Dec 2009 11:02:00 GMT

Ik heb een roodkapjecomplex en ik weet het.
Terwijl de wolf in mijn gezicht hijgt, vraag ik of oma een pepermuntje wil.
Het heeft te maken met hoge verwachtingen.
Ik leer mijn leerlingen dat de wereld simpeler is als je je fatsoenlijk gedraagt.
Dus ik behandel ze alsof ze zich altijd fatsoenlijk gedragen
en ben tevreden met hun 'Oeps, sorry' als ze een vergissing maken.

Slagsmålsklubben - Sponsored by destiny from Tomas Nilsson on Vimeo.

Begin december vroeg ik me af of mensen misschien toch wolven voor elkaar zijn.
Eerst las ik op dana boyds blog hoe vernederend zij het had ervaren, om door de Twitterwall te worden afgemaakt.
Vervolgens las ik op Brittanica-blog over de onvermijdelijkheid van zo'n onbehoorlijk gedrag:

88% van alle communicatie is roepen: Hee, kijk naar mij!
En dat gaat geheid over de ruggen van anderen.

Een backchannel, het middel om mee te doen, is volgens Robert McHenry bij uitstek geschikt als stab-in-the-backchannel.
Is dat wel zo? Een juf is geen juf als ze niet overal een leermoment ziet.
Wat zijn de backchannel do's en don'ts?

Bereid je voor als je een backchannel wilt gebruiken, laat je niet verrassen door mensen die beslissen dat jij een backchannel krijgt.
Beperk de tijd dat de backchannel loopt: kleine backchannel-eilandjes in je betoog, zodat je deel kunt nemen aan de zaaldiscussie
Geef aan waar je zaalinput wilt, vraag een brainstorm, vraag voorbeelden van wat je zegt, betrek je toehoorders
Lees de antwoorden zelf mee en beantwoord vragen/ geef je mening over geuite meningen
Laat een continu backchannel niet achter de spreker lopen. Dat parasiteert op de concentratie voor de lezing.
Plaats een continu backchannel, als je er al gebruik van wilt maken, op een eigen plaats,
Organisaties kunnen beslissen om de continu backchannel te modereren. Highlight de interessante tweets verwijder de 'broken windows'

Ik heb geen digibord, ik gebruik geen backchannel in de klas.
Maar als ik er een had, zou ik er zo over denken.
Je moet mensen leren het goed te doen, ook bij nieuwe dingen als backchannels.
Anders kan het erg mis gaan.

blogpostgemist.nl

elke — Sun, 13 Dec 2009 16:00:00 GMT

Jon Becker heeft een wonderlijke post op zijn blog Educational Insanity.
"Omdat je je gedachten tegenwoordig eerder op Twitter zet dan in een blogpost
omdat nieuwe lezers nooit zover teruglezen in je blog en omdat je beste blogposts een groter publiek verdienen,
zou je je oude blogposts kunnen retweeten."
Hij heeft een oude post -uit februari 2008- opgediept en post 'm opnieuw.
Toegegeven: het is een mooie simpele post die oproept om computergebruik in sociale contekst te zien:

Het verschil tussen computergebruik zit 'm meer in juffen(m/v) dan in scholen onderling
Bij sommige vakken is het makkelijker om computers in de klas te gebruiken dan bij andere
Uitgedaagde, gesteunde juffen gebruiken meer computers dan juffen die andere projecten over zich heen krijgen
Computergebruik door juffen heeft te maken met de manier waarop ze kijken naar leren
Juffen die met computers mogen 'spelen' doen meer met computers dan juffen die resultaten moeten laten zien na een cursus

Ook het aangehaalde onderzoek (PDF) is de moeite van het lezen meer dan waard.
Hoewel ik me niet kan herinneren dat ik de post toen heb gelezen,
zijn veel van de aanbevelingen van het onderzoek toch netjes bij mijn directeur terecht gekomen.
Informatie-rijkdom betekent dat je niks kunt missen, alles komt nog wel eens langs.
Je kunt ook vertrouwen hebben in serendipiteit, als je het geluk tenminste een handje helpt.
We hebben onze RSS-reader, we lezen onze tweets, Diigo mailt wat 'hot' is in het onderwijs, we hebben Google.
Wat we missen, wordt opgepakt door mensen met dezelfde interesse
en dan krijgen we het nog eens 10x toegestuurd.
Misschien niet die precieze blogpost, maar wel de informatie.
(foto: 'she waits' van Michale)

Dutch Bloggie Onderwijs

elke — Wed, 02 Dec 2009 08:10:00 GMT

Dus zo ziet-ie er uit, de hoogste prijs voor een blogger.
Persoonlijk gemaakt (met een kippetje), zacht en kleurrijk.

Het ideale accessoire voor in de klas. \(^_^)/