ICT

wiki in de klas

elke — Wed, 01 Feb 2012 12:43:00 GMT

Ik hield samen met Penny een presentatie voor juffen van scholenbestuur Tangent.

Ict tilburg

Het is zoveel, stamelde ons publiek.
Ze hadden hun blocnootjes klaar.
"Het hoeft niet, het staat op een wiki," stelde ik ze gerust.
Kijk maar: wikicursus.pbworks.com.
"Is dat ook zo'n wiki?" vroeg een juf.
"Die heeft ze zelf gemaakt," knikte een andere juf.

voorkennis activeren

elke — Sun, 04 Sep 2011 10:13:00 GMT

Ik heb dit jaar de lessen begrijpend lezen uitgebreid met zo'n 20 minuten. Zonder 'n letter te lezen.
We kijken eerst naar één of meer filmpjes over het onderwerp.
De aller-ijverigsten hebben de filmpjes al thuis op de wiki bekeken: leuk om te weten waar 't morgen over zal gaan.
Het zijn meest Youtubes, gewoon in 't Engels en niet ondertiteld: kijk wat je ervan begrijpt.
Na 'n filmpje hebben we veel te bespreken en soms wat terug te kijken.
De eerste keer vond mijn groep 8 het jammer van de tijd, want begrijpend lezen duurt toch al zo lang.
Afgelopen week kozen ze begrijpend lezen als eerste vak van de dag:
"dan hebben we begrijpend lezen gehad, en het begint tenminste leuk".
Gisteren sprak ik een moeder: "Ja, natuurlijk ontzettend wennen in groep 8,
maar begrijpend lezen vinden ze interessant. Nou ja, de inhoud dan."

Zo had ik begrijpend lezen nog nooit bekeken: dat het over iets anders zou kunnen gaan dan de inhoud.
Lezen gaat altijd over de inhoud en begrijpend lezen gaat over 't begrijpen van die inhoud.
Wanneer je al iets van 'n onderwerp weet, begrijp je daarna een tekst erover beter.
In mijn handleiding staat dat ik de voorkennis van mijn groep moet activeren voordat ik aan de tekst begin.
Maar de achtergrondkennis van mijn leerlingen is niet zo breed.
Met de filmpjes breng ik dus voorkennis over 't onderwerp van de tekst aan.

Tot nu toe (net twee weken na de vakantie) ben ik heel tevreden over mijn extra tijdsinvestering.
Na zo'n filmpje valt me op dat de discussies nu ook bereikbaar zijn voor mijn slechtere lezers.
Misschien komt dat omdat ze zich een houding hebben aangemeten van: "bij begrijpend lezen hou ik mijn mond".
Kletsen over filmpjes valt buiten het bereik van begrijpend lezen, dus daar kun je je geen buil aan vallen.
Maar ik denk dat ze door de langere begrijpend-lees-tijd ook langere verwerkingstijd hebben,
en dus iets makkelijker in de tekst van de methode komen.

En nou zit ik te twijfelen: de volgende toets van begrijpend lezen gaat over Robert Falcon Scott.
Niet meteen een held die nog kan bogen op enorme bekendheid bij mensen onder de honderd.
Ga ik mijn leerlingen een keertje zonder voorkennis de tekst in sturen, of zetten we toch nog even 't digibord aan?

rekentuin

elke — Sun, 28 Aug 2011 12:21:00 GMT

Vorig jaar probeerde mijn school Rekentuin uit, een online programma om kinderen sneller te laten rekenen. Dit jaar gaan we betaalde accounts aanschaffen. Niet voor iedereen, maar voor de kinderen waarvan we denken dat ze ervan kunnen profiteren.
Waarom?

De accounts zijn gewild. Wie er geen krijgt van school is verdrietig, wie er WEL eentje krijgt, gebruikt 'm goed of is 'm kwijt.
Kinderen die Rekentuinieren, worden een beetje enthousiaster over rekenen. Rekenen wordt leuker of rekentuiniertjes worden bewuster van hun rekenvermogens.
Kinderen met een Rekentuin-account worden beter in de Rekentuinsommen, dat kun je zien op de grafieken voor de juf.
Rekentuin betrekt ouders in het oefenproces van rekenen: juf probeert 10 minuutjes op school te reserveren, ouders proberen hun kind 10 minuutjes thuis achter de computer te laten oefenen (langer mag!). Voor sommige ouders is de vraag "Wat kunnen wij doen?" opgelost, voor anderen is het de eerste keer dat juf hun betrokkenheid in een grafiek kan laten zien.

Rekentuin on Prezi

Lost Rekentuin de automatiseer-problemen op? Nou, nee.

Het blijkt helemaal niet zo makkelijk om de langzame rekenaars 10 minuten uit te roosteren: je wilt niet in hun "leuke tijd" knippen, en meestal zitten ze in de langste instructiegroep en zijn ze 't laatst klaar. Bovendien blijkt de groep van rekentuiniertjes te overlappen met de groep kinderen die extra lezen. Het vinden van 10 minuutjes op school valt NIET mee.
In een half jaar Rekentuin worden kinderen niet zoveel beter dat het duidelijk wordt in het leerlingvolgsysteem. In een systeem dat steeds vaker harde cijfers eist, moet een juf op rekenlol durven sturen.
Het kijken naar de vorderingen van de kinderen "moet even in je systeem komen". Alle juffen zijn ervan overtuigd dat praten met de kinderen over hun Rekentuin-vorderingen positief bijdraagt aan de lol in rekenen, maar het bezoeken van de site moet een routine worden die je niet vergeet na een drukke dag, met vergaderingen of oudergesprekken, nakijkwerk en lesvoorbereidingen.

leerling in de krant

elke — Sun, 26 Jun 2011 15:47:00 GMT

Ik had een filmcrew op bezoek. Of ik een quitclaim wilde tekenen.
Een quitclaim is een papier waarmee je afstand doet van je portretrecht gedurende de opnames.
Zodat je, na weken van editten van het filmpje, niet alsnog kunt weigeren mee te werken.
Of achteraf geld vragen voor je medewerking, of bezwaar maken tegen publicatie van gekke bekken die je hebt getrokken.
Een regisseur dekt zich met 'n quitclaim in tegen problemen achteraf, wanneer de meeste kosten al gemaakt zijn.
Vanuit dat standpunt zijn die quitclaims heel begrijpelijk.

Bij mijn leerlingen ligt het maken van 'n filmpje voor publicatie ingewikkelder.
Hun portretrecht ligt namelijk niet bij hen, maar bij hun ouders.
Op het moment dat er een camera-crew opdaagt,
kunnen mijn leerlingen niet zeggen dat 't oké is en dat ze gefilmd mogen worden.
Dat moeten ze thuis vragen en degene die ze wil filmen wil die toestemming zien of horen.
De juf mag ook geen toestemming geven om te filmen,
want zij is wel verantwoordelijk, maar heeft géén portretrecht over haar leerlingen.
Dus toen we naar een beurs gingen waar media aanwezig zouden zijn,
vroeg de organisator aan school om de portretrechten te regelen.
Aan de snelheid waarmee ik de formulieren terugkreeg, merkte ik dat de ouders al gewend waren aan deze vraag.

Maar de media en evenement-organisatoren zijn er nog niet zo bekend mee, merkte ik, toen we op een techniek-event waren.
Ik had mijn rug niet gekeerd of daar zag ik een leerling voor de camera met een microfoon onder zijn neusje.
Ik probeerde de journalisten uit te leggen dat ik geen toestemming kon geven,
maar ze hielden vol dat ze op uitnodiging van het evenement waren.
Ik probeerde ze uit te leggen dat ze daarmee géén portretrechten hadden geregeld,
omdat ik als juf ze niet kon geven en ik had geen quitclaims laten invullen.
De journalisten vonden 't raar wat ik zei en zagen geen probleem.
De organisatoren losten 't voor me op door de toestemming in te trekken
voor 't half uur waarin ze mijn groep hadden gefilmd.

Vroeger kwam je klas nooit in de krant of op tv.
Toen hoefde je je geen zorgen te maken over wat er op internet werd gezet.
Tegenwoordig knutsel je als juf zelf een quitclaimpje in elkaar.
Of je laat je verrassen door een organisatie die 't niet geregeld heeft.
Hoe doet jouw school dat eigenlijk?
Hebben jullie een standaard quitclaim? Of heb je dat geregeld met andere rechten?

hoe spel je gymmen

elke — Sun, 22 May 2011 21:24:00 GMT

photo © 2009 John Lustig | more info (via: Wylio)
Margreet vond 't hoog tijd dat ik ging Swinxsen en stuurde er eentje op.
Ik sjanghaaide een juf en zette 't ding in haar klas,
met de vraag om me te waarschuwen als haar kleuters 't ding door hadden.
Er was een dik kwartier voorbij voordat ik werd gehaald om te komen kijken naar stoelendans.
Hoe makkelijk kan 't leven van een computerjuf zijn?

De Swinxs is spannend voor juffen omdat-ie leren en bewegen combineert.
Hoewel ouders soms nog de indruk hebben dat juffen vooral roepen dat kinderen stil moeten zitten,
wordt er wat af bewogen in de klas.
De klas beweegt, rekenen met de bal, met sprongen vooruit, spelletjes tussendoor, schrijfmotorische oefeningen.
Je zou je af kunnen vragen of kinderen nog wel leren stilzitten.
Dat heeft een reden, al dat gewiebel dat door de juf in gang wordt gezet.
Wanneer je beweegt, werken je hersens beter volgens een onderzoek in Chicago.
Kinderen die achterlopen in rekenen en lezen krijgen daar het eerste half uur square dancing.
Dat is namelijk flink inspannend: 'n aerobische activiteit die bovendien ook concentratie en coördinatie vergt.
Het dansen leverde een verbetering op van 2x zo goed lezen en 20x zo goed rekenen.
Da's niet mis, toch?

gemotiveerd technisch lezen

elke — Sun, 03 Apr 2011 17:32:00 GMT

photo © 2010 David Blackwell | more info (via: Wylio)
Van mijn directeur moet ik een half uur instructie voor technisch lezen gaan geven in groep 8.
Instructie voor technisch lezen is HOT en veel effectiever dan zelf lezen.
Hoe je dat aanpakt in een groep die de lessen aftelt (nog 1 hoofdstuk begrijpend lezen!) tot 't eind van 't boek?
Je kopieert een tekst, leest 'm voor, bespreekt de moeilijke woorden
laat de lange woorden structureren met streepjes onder de lettergrepen
laat de tekst oefenen en geeft vervolgens beurten. Moeilijker dan dat hoeft 't niet te zijn.
Onderwijsgek heeft zelfs een PDF over werkvormen hiervoor. (Download)
Leerlijnen Taal geeft een andere aanpak: rijtjes oefenen op tempo en tutorlezen. Er zijn hele organisatieschema's technisch lezen te downloaden van 't Steunpunt Onderwijszorg Enschede (Download).

Ik moet nog effe wennen aan 't idee en ik moet nog bedenken hoe ik 't ga aanpakken.
Qua motivatie van mijn groep 8 komt de nieuwe visie niet heel gunstig.
Misschien als ik zeg: "Dan kun je straks leuk de kleintjes voorlezen"?
Hanneke Knoop boort die hoop resoluut de grond in:
Motivatie opkrikken is 'not a piece of cake', zegt haar onderzoek.
Hier gaat een machtswoord vallen: "Doe 't nou maar gewoon, voor mij".

Ook 't terzijde schuiven van mijn geliefde stillezen (sustained silent reading) gaat me aan 't hart.
Chow en Chou geven aan dat succes daarvan erg afhangt van 't rolmodel-leesgedrag van de juf(m/v),
van de tijd die ze neemt om te praten over je boek, 't volhouden van 't lezen (na minstens 'n half jaar geeft 't pas resultaat),
't echt zelf mogen kiezen van wat je leest en sexe (bij meisjes doet stillezen 't beter).
Opbrengst van stillezen: een positievere houding tegenover lezen en een grotere woordenschat.
Vloeiender voorlezen of sneller door woordenrijtjes racen wordt jammer genoeg nergens genoemd als positief effect.

Nou heb ik twee iPodjes besteld voor mijn e-speurtocht, betaald door MediaMachtig.
En ik bedacht dat ik die misschien zou kunnen inzetten bij 't vloeiend voorlezen in mijn groep.
Enerzijds als feedback optie: zó lees je nu voor, dit zou je kunnen verbeteren
en anderzijds als voorleesfilmpje/podcast in een prentenboek:
Via een QR-code, aangeklikt met een iPod, kan een kleuter zichzelf 't boek laten voorlezen, wanneer-ie maar wil.
En als 't verhaal wordt opgenomen voor de eeuwigheid,
als voorlezen een technisch sausje krijgt, dan moet 't toch zelfs in groep 8 een hogere status krijgen, niewaar?
Laten zien wat je kunt bij iets nieuws, dat vinden zelfs jongens leuk volgens het motivatie-onderzoek.

Maar als de nieuwe leesvisie toch liever de streepjes-aanpak en 't machtswoord heeft, dan doen we dat gewoon.
Want ook een directeur mag soms vragen: "Doe 't nou maar gewoon, voor mij."

wiki filmpje 2

elke — Mon, 07 Feb 2011 11:18:00 GMT

Het tweede filmpje van leraar24 over onze klassenwiki is geplaatst.
Daar kwam ik achter toen ik het eerste filmpje wilde doorsturen naar iemand.
Dit filmpje gaat over het schrijven in een wiki in het bijzonder, over stelonderwijs.
Voordelen van opstellen in een wiki:

Verbeteren/toevoegen/schrappen gaat makkelijker dan met geschreven tekst
Je kunt de tips en complimenten zien en beoordelen, waardoor die beter worden
De tips en complimenten, die ze moeten geven aan een ander, gebruiken ze al zelf in hun te schrijven stuk
De beste opstellen bewaren ze, als straks de wiki open wordt gesteld voor iedereen: authentiek publiceren

Een prachtige soundbite van een leerling over haar schrijfmaat: "Ze helpt mij, dan voel ik mij wat zekerder."

QR in de klas

elke — Sat, 05 Feb 2011 20:17:00 GMT

Een QR-code is een tegeltjespatroon dat een link is naar internet.
Het gaat bijvoorbeeld zo: Ik zie een QR-code in een boek geplakt.
Dan pak ik mijn iPod die draadloos verbonden is met het netwerk van school,
ik open de QR-lees-app en maak een foto van de QR-code.
Internet opent zich vanzelf op mijn kleine Pod en nu zie ik een kort filmpje over de schrijver van het boek.
Of een wikipedia-pagina over het onderwerp van het boek.
Of ik hoor een podcast gemaakt door een leerling die dat boek vorig jaar met hangen en wurgen heeft uitgelezen.
QR-codes verbinden de gewone wereld met internet.
Je kunt alles 'taggen', een labeltje geven, waardoor de achtergrondinformatie ineens beschikbaar komt.

QR-codes zijn een godsgeschenk voor het onderwijs.
Denk maar eens aan een spel, knutsel of ontwikkelingsmateriaal.
Normaal legt een juf dat honderd keer per jaar uit.
Het is menselijk dat de 99e keer iets sneller, ongeduldiger of onvollediger is dan de eerste keer.
Wanneer juf een QR-code op het werk plakt, hoeft een kind alleen maar een paar keer de youtube te bekijken die ze heeft gemaakt.
Denk aan alle platen die je gebruikt bij woordenschatontwikkeling.
Een kind met een iPod met QR-lezer kan dat woord zo vaak horen als het wil.
Met een link naar een liedje waarin het woord voorkomt, en een plaatje, filmpje, wat je maar kunt bedenken.
Wat was die regel van spelling ook al weer? Gelukkig heeft de juf een filmpje bij het woordpakket geplakt.

Of boeken, zegt Kimberley van I love EdTech, van wie ik het voorbeeld van de boeken leende.
Print QR-codes als links naar sites in het schoolblaadje, zodat ouders geen url hoeven overtypen.
Plak QR-codes in je EHBO-boek, zodat je meteen bij het bijbehorende filmpje bent.
Alle filmpjes die leerlingen aandragen voor een wereldoriënterend vak (en nu nog embedden in de wiki), kun je met een QR-code meteen zien.
Persoonlijk, wanneer jij dat wilt, zo vaak als je wilt, zonder dikke laptop voor je neus, zonder digibord.

In je eigen dorp kun je ook alle oude gebouwen een QR-code geven.
Eigenlijk zou er een QR-bordje naast het bordje "rijksmonument" moeten hangen.
Dan weet je wat er bijzonder is, aan het gebouw.
Of bij een teach-meet, een QR-code op de rug van m'n t-shirt: ga eens kijken op mijn blog.

Misschien weet je niet hoe je een QR-code maakt? Hoeft ook niet.
Je voert de code waar je naar wilt verwijzen via je QR-code gewoon in in Bit.ly, de bekende URL-shortener.
Onder het invoervenster, tussen de verkorte en de originele code, staat nu "Info Page+", waarop je kunt klikken.
Behalve dat je daar interessante statistieken, over de pagina waarnaar je verwijst, ziet,
krijg je aan de rechterkant de QR-code, waarop je kunt klikken.
Dan heb je een mooie QR-code die je in je blogpost of document kunt zetten, alsof het een plaatje is.
Makkelijk he?
Ik ben vast heel logische toepassingen van QR-codes vergeten.
Vul je me aan in de comments?

Het is geweldig, om nu juf te zijn. These are interesting times.
Wanneer ik klaar ben met de speurtocht (zie QR-code bij deze blogpost) ga ik QR-en.
Met de Pods van MediaMachtig.

wiki tips

elke — Mon, 24 Jan 2011 13:49:00 GMT

Ik las bij Wilfred 10 tips bij het gebruik van een wiki.
Beetje oud, verontschuldigt hij, en hij is het niet met alle tips eens.
Die kon ik niet over mijn kant laten gaan: wat zijn tips voor de moderne, wiki-ende juf?
Laat ik beginnen met het volgende: Het ligt er erg aan HOE je de wiki gebruikt.
Algemene wiki-tips verzanden dus altijd in onwerkbare algemeenheden.
Mijn tips zijn dus misschien alleen geldig voor mijn soort van wiki, niet jouw wiki.
Ik bedacht dat, als ik mezelf tips zou hebben gegeven voordat ik aan wiki's was begonnen, het de volgende zouden zijn:

Maak eerst een 'trellis' voordat je je leerlingen op de wiki laat rondneuzen. Standaard in mijn wiki zijn de pagina's: voorkant met 'Deze week' en link naar leerlingpagina's, Toetsvoorbereidingen, Opdrachten, Archief, Leuke Youtubes, Regels en Ouderpagina.
Kijk bij andere wiki's, yurls en klassenblogs en leen alles wat je aantrekkelijk vindt. Juffen vragen zelden meer dan CC-BY of zouden dat moeten doen.
Besteed tijd in je les aan de pagina's die voor je leerlingen aantrekkelijk zijn. Het ene jaar is dat een rekenspel of anti-vervelingpagina, het andere jaar de leuke youtubes of de chat. In de klas kun je zien wat aanslaat. Mooie feedback op je wiki.
Geef makkelijk te vinden opdrachten die je alleen op internet kunt maken, bijvoorbeeld 'een werkstuk met links', 'tekst met een rickroll', een opstel in Wordle.
Geef de snelle leerlingen tijd om hun kunsten te laten zien, reserveer tijd voor leerlingen die het met moeite snappen. Een wiki is geen time-saver. Kinderen leren publiceren, omgaan met internet EN online leren samenwerken vraagt kostbare lestijd. Get over it.
Werk met avalanche-learning: leg 'n nieuwe vaardigheid aan één leerling uit en laat iedereen die het snapt het aan iemand anders uitleggen. Kies bij voorkeur een langzame snapper om het als eerste uit te leggen, omdat het uitleggen het onthouden ondersteunt.
Maak vrije en geleide pagina's in je wiki. Je leerlingen hebben behoefte om uit te vogelen hoe ze zichzelf op internet zijn. Jij hebt behoefte aan werkstukken/opstellen/toetsvoorbereidingen. Dat past allemaal in één wiki.
Leg regels voor gedrag op internet uit als 'gewoon fatsoen' en wijs kinderen op het belang van een goed online imago. Er is een verschil tussen giechelend/stoer winkelen en giechelend/stoer publiceren.
Het duurt een tijdje voordat gedragsregels 'inzinken', sluit tot die tijd je wiki af. Binnen de veiligheid van de klas mag je alle fouten maken die je nodig hebt. Werk toe naar de dag dat de wiki open gaat. Lekker spannend.
Probeer collega's warm te maken voor het werken in een wiki. Anders moet je je leerlingen in één jaar wegwijs maken in alles EN ouders overtuigen dat het helemaal niet zo raar is als ze wel denken.
Volgend jaar een nieuwe wiki? Tuurlijk! Niks is zo lekker als een schone, frisse wiki. Het tweede jaar vergt al veel minder voorbereiding dan het eerste wiki-jaar, omdat de beste opdrachten met copy-paste in de nieuwe wiki worden geplakt.

Wat zijn de dingen die jij had willen weten voordat je aan een klassenwiki was begonnen?
Of: wat wil je nog weten voordat je aan een wiki begint?

hand held

elke — Sat, 01 Jan 2011 16:53:00 GMT

De toekomst van het onderwijs ligt in het makkelijk maken van verbindingen.
Verbindingen tussen leerstof en wereld, tussen leerling en leerkracht,
tussen leerlingen onderling, tussen lol en doorzettingsvermogen.
Ik denk dat ik hiermee de kern van mijn onderwijs op dit moment heb samengevat.

De toekomst van die verbindingen ligt in kleiner en handzamer.
Het mobiele onderwijs, de texting teachers, de handheld helden.
Ik zie het nut, ik zie de lol die anderen eraan beleven maar
ik doe daar niet aan mee, zero mobieltje voor mij.
Alleen gewone telefoons vind ik erger dan mobieltjes.
Het was een stap voor mij om me op het glibberige pad van de handheld-speurtocht te wagen,
en alleen door het een iPod te noemen vind ik 'handheld' geen eng woord.
Nu heb ik bovendien een duwtje in de rug gekregen van MediaMachtig.
Met hun financiële steun als stok achter de deur, ga ik verder.

Voor wie me wil volgen heb ik een blog geopend: Op Zoek.
Ik ga proberen mijn stappen zo duidelijk mogelijk neer te zetten,
zodat je me kunt volgen en misschien zelf ooit een e-speurtocht kunt maken.
Misschien zelfs eentje over oral history, zoals de mijne.