Kinderen met een kleine woordenschat hebben twee problemen.
Ze kennen weinig inhoudswoorden EN ze vinden het moeilijk om ze terug te vinden in hun hoofd.
Door hun kleine woordenschat is lezen een vervelende bezigheid voor ze.
Voor ons, blije lezers, maken inhoudswoorden een boek spannend, interessant, grappig.
Die lol missen zij.
Ze lezen minder boeken vanwege dat gebrek aan leesplezier
en daardoor groeit hun woordenschat weer minder.
Die vicieuze cirkel heet het
Mattheüs-effect.
Toen ik nog juf was op een 'zwarte' school, was de leerling met een grote woordenschat de uitzondering.
Nu, op een 'witte' school, merk ik dat een heleboel woordenschat-oefeningen op de achtergrond zijn geschoven. Niet goed.
Want ook op witte scholen zijn er kinderen met een woordenschatprobleem.
Gisteren, onder aanmoediging van een team neuropsychologen en logopedisten,
bedacht ik enkele tips voor mezelf en mijn klas.
photo © 2007 Daniel Lobo | more info (via: Wylio)
Moeilijke woorden tegenkomen:
Mijn klas leest 15 minuten bij binnenkomst. Lezen Moet en het is een soort oefening in
mindfulness. Nu vragen ze de moeilijke woorden aan mij. Dat kan beter. Straks wordt de opdracht: schrijf de moeilijke woorden die je tijdens
RustigLezen tegenkomt op een blaadje. Na het RustigLezen spelen we even
Zoek-Iemand-Die je moeilijke woord kent. Voordeel: leerlingen worden zich bewust van de moeilijke woorden in de tekst. Woorden vinden is een beloning want je hebt meer te zoeken. Leerlingen komen ook elkaars moeilijke woorden tegen.
Moeilijke woorden onthouden:
En als ik dan toch die blaadjes heb met moeilijke woorden, vraag ik meteen of ze hun naam erop kunnen zetten. Zo maak ik een databank van moeilijke woorden voor
Pictionairy. Moeilijke woorden vind je makkelijker terug als je er een tekening van kunt maken. Maar die tekeningen zijn van een bepaalde, to-the-point kwaliteit. Die kwaliteit kunnen we trainen, als we aan het eind van de taalles nog '10 minuutjes overhebben'.
Moeilijke woorden diepere inhoud geven:
Omdat mijn klas ontzettend goed is in het vinden van Youtubes, zouden ze best een prachtig woordenboek kunnen maken met filmpjes van moeilijke woorden. Bij wereldoriëntatie maak ik bij de toetsvoorbereiding een pagina "moeilijke woorden". Eens kijken wie er goeie youtubes bij mijn moeilijke woorden kan vinden.
Moeilijke logopediste tevreden houden:
Als ik nou de moeilijke woorden in de mindmap een andere kleur geef, zodat de logopediste ze makkelijk herkent, dan kan zij de moeilijke woorden nog eens extra trainen. Bovendien kom ik zo tegemoet aan de vraag de woorden in een containerbegrip aan te bieden. Een mindmap is namelijk niks anders dan containerbegrippen met detailwoorden erachter. Note to self: logopediste krijgt een inlog voor de wiki.
Mocht je nou nog slimmere ideeën hebben voor woordenschat uitbreiding in de klas:
graag! Leef je uit in de comments.