Culinair

Groene thee shops

Ad Blankestijn — Fri, 07 Jul 2006 22:37:00 GMT

Deze blogger trekt blijkbaar etend en drinkend rond de wereld. In Tokyo stuitte hij op een drinkgelegenheid naar mijn hart: Koots, een Japanse Starbucks die geen koffie, maar groene thee serveert! Je vindt er sencha, matcha en andere theesoorten in verscheidene sterktes (een dubbele of driedubbele shot matcha) en ook exotische smaken als "iced latte." Verder is er een speciale thee van de dag en een selectie van bij groene thee passende Japanse snacks, zoals Green Tea Cake. Er zijn vijf vestigingen in Tokyo en als je na aankomst in Japan snel een shot wilt, er is ook een restaurant in de First Terminal op Narita!

Uit: The Travelling Hungryboy

Een zee vol kwallen

Ad Blankestijn — Tue, 27 Jun 2006 21:56:00 GMT

Kwallen, je kunt er naar gaan zitten staren om te ontstressen, maar je kunt er ook flink van in de stress schieten. Dat doen Japanse vissers de laatste paar jaren tenminste. In de zomer zwemmen tegenwoordig namelijk enorme scholen gigantische kwallen door de Straat van Tsushima de Japanse Zee in, om de vissersnetten te vernielen en met hun volumineuze lijven op te vullen. Stel je voor, monsters van 1.5 meter in doorsnee en 200 kilo zwaar uit je netten te moeten plukken, dat vist niet zo lekker. En er zijn er niet weinig ook, want soms worden 300-500 miljoen kwallen tegelijk waar genomen, de hele zee roze gekleurd. Lekker urenlang met je scheepje door de kwallen varen. Waar dit verschijnsel door is veroorzaakt? De wetenschappers zijn er nog niet uit, al wordt de bouw van de Yangzi Three Gorges Dammen in China, en daardoor verstoring van het ecologische evenwicht, door sommige Japanse biologen geopperd, maar daar is China het niet mee eens. Daar vinden ze al die kwallen trouwens helemaal geen plaag, op Chinese vismarkten worden ze naar verluidt als delicatesse verkocht.

Uit: Daily Yomiuri Online.

Battleship sake

Ad Blankestijn — Sat, 17 Jun 2006 07:55:00 GMT

Hij is nog maar tot 30 juni a.s. verkrijgbaar: de "Mannen van de Yamato" sake, vernoemd naar de recente film gemaakt over de ondergang van de legendarische Yamato, de grootste oorlogskruiser ooit gebouwd. De Yamato begon actieve dienst in 1941, tijdens de oorlog in de Pacific, en al snel bleek dat al dat fraais niet veel mocht baten. Het zwaartepunt van zeeslagen was namelijk naar de lucht verschoven. De grote finale volgde in april 1945 toen het kolossale schip met zijn bemanning van ongeveer 2800 manschappen op een zelfmoordmissie naar Okinawa werd gestuurd, waar de Amerikanen toen juist de invasie waren begonnen. Ze had voor de kust van Okinawa de Amerikaanse vloot moeten aanvallen, maar werd op 7 april 200 mijl ten noorden van Okinawa door Amerikaanse onderzeeers gespot en vervolgens door zwermen van in totaal ruim 380 vliegtuigen aangevallen. Rond het middaguur zonk het enorme schip, er werden minder dan 300 opvarenden gered.

Door de film (overigens meer een tearjerker die zich op de persoonlijke tragedie van de opvarenden richt, dan een brok nationalisme) staat de Yamato weer helemaal in de belangstelling. In Kure, bij Hiroshima, waar de Yamato werd gebouwd, is zelfs een Yamato Museum opgericht. En Kamotsuru, een sake brouwerij uit Hiroshima die ook de echte Yamato van sake had voorzien, heeft een junmai ginshu sake op de markt gebracht (zie foto) waar de smaak van de oude scheepssake zoveel mogelijk wordt benaderd. Kampai, voor we zinken.

Idee uit: Japundit, aangevuld met eigen research. Hier is een ooggetuigenverslag van de ondergang.

Toeristische thee?

Ad Blankestijn — Wed, 14 Jun 2006 17:51:00 GMT

Op een vorig artikel waarin ik tussen neus en lippen door van mijn chauvinistische enthousiasme voor groene thee uit Uji gewag maakte (als lange tijd feitelijk en nog immer geestelijk ingezetene van Kyoto), kreeg ik de volgende reactie van Agnoek:

Maar is de Uji thee nou ook echt de beste? Want vond het persoonlijk een nogal toeristische vertoning, en als ik denk dat het toeristisch is dan denk ik ook dat de kwaliteit niet zo heel erg goed is....

Inderdaad, toerisme is big business in Kyoto. Alle grote tempels in Kyoto hebben een straatje dat er naar toe leidt waar veel toeristische winkeltjes zijn gevestigd. Maar niet alle winkeltjes verkopen junk: het is een sport om er de goede winkeltjes uit te pikken die echt leuke crafts of lekkere dingen verkopen...

In Uji wordt in het straatje naar Byodoin voornamelijk thee verkocht en dat gebeurt door een aantal traditionele winkels die vaak al honderden jaren bestaan. Thee uit Uji heeft een speciale naam omdat de eerste thee, door de Zenmonnik Eisai meegebracht uit China, in Uji werd geplant (in feite eerst in Kozanji, zie mijn artikel over deze tempel) en zo heeft Uji altijd een grote naam op theegebied gehouden. Lees meer over de geschiedenis van Uji-thee op de site van Shohokuen, een van die traditionele producenten. Een andere traditionele tonya, Kanbayashi, heeft een interessant theemuseum, achter een indrukwekkende oude poort.

Het toeristische karakter van de winkeltjes rond Byodoin valt trouwens wel mee, maar de indruk die je opdoet hangt sterk af van het moment dat je er naar toe gaat. Op een drukke dag in het toeristenseizoen of in het weekeinde zal je een veel minder gunstige indruk krijgen dan wanneer je op een rustige winterdag gaat. Ik zelf was er voor het laatst in september, aan het einde van de dag, de tempel zelf was al gesloten en er waren maar weinig mensen. De rivier was toen ook op zijn mooist, terwijl de schemering langzaam over de verre bergen viel...

Naschrift: Een haiku over de liederen die de theeplukkers op de plantages van Uji vroeger zongen staat op mijn site Haiku Stones.

Bovenstaande foto staat op mijn Flickr site.

Ruimte sake redux

Ad Blankestijn — Wed, 14 Jun 2006 17:49:00 GMT

Op een vroegere post over "sake uit de ruimte," een reclamestunt van een sakebrouwerij uit Kochi om de gist voor het brouwen van de sake met de Soyuzraket de ruimte in te sturen, heb ik twee aardige reacties gehad die ik hier graag grotere bekendheid geef. Beide zijn van Simon Hofstra, die ook een sake site heeft.

In zijn eerste reactie wees hij op het feit dat de sakeconsumptie in Japan verschuift van kwantiteit naar kwaliteit. De duurdere kwaliteitssake, die door liefhebbers wordt gedronken, wordt niet alleen in Japan steeds meer gedronken (ten koste van de "gewone" of goedkope sake met bijgelengde alcohol), is al populair in Amerika en breekt nu zelfs in Europa door. En over de prefectuur Kochi, waar de brouwerij van de ruimtesake is gevestigd merkt hij op:

Het probleem van Kochi is dat de Sake die er vandaan komt gemaakt is voor massaconsumptie. De bewoners van deze prefectuur waren altijd grote innemers van Sake, vandaar dat de Sake uit dit gebied makkelijk drinkbaar gemaakt werd door de Sake brouwers. Nu de bewoners van Kochi overgegaan zijn op de consumptie van Shochu proberen de Sake brouwers een markt aan te boren buiten hun prefectuur en Japan. Ik ben bezig om een flesje van de Sake out of space naar Nederland te halen, wat een paar maanden in beslag gaat nemen. Wanneer ik weet hoe het smaakt laat ik het je weten.

In een nieuwe reactie geeft hij een link naar een aardig Engels artikel over deze "space sake."

Ik heb trouwens een vraag, die ook in genoemd artikel niet wordt beantwoord. Vroeger had elke brouwerij in Japan zijn eigen gist (die ook de smaak sterk beinvloedt), nu is dat gestandaardiseerd tot een klein aantal wetenschappelijke gistsoorten die alle brouwerijen gebruiken. M.a.w. het gevaar is dat de smaken op elkaar gaan lijken, zelfs bij de duurdere sake. Is het de ruimte insturen van de gist misschien meer dan alleen een marketing gimmick? Zou het daardoor mogelijk zijn een nieuwe gistsoort te maken?

Naschrift: Nadat ik dit had geschreven volgde ik een link in het hierboven genoemde Engelse artikel, en vond ik deze blog waar inderdaad over de invloed op de gist wordt gespeculeerd!

Wonderdrankje

Ad Blankestijn — Sat, 10 Jun 2006 21:29:00 GMT

Groene thee is goed voor je, dat wisten we al. De anti-oxydanten in the thee helpen akelige ziekten op een afstand te houden en het werkt ook nog tegen stress. Ook cardiologen zien de voordelen van de dagelijkse inname van het groene vocht, dankzij de aanwezige flavonoiden. In Japan worden immers sloten groene thee achterover geslagen en daar komen hart- en vaatziekten veel minder vaak voor. Tegelijk is groene thee geen wondermiddel en er blijven instanties, als de Amerikaanse FDA, die het nadrukkelijk als alleen maar een lekker drankje karakteriseren, maar daar is toch ook niets mis mee?

Uit: Science Daily, Digg

Voetbalvoer

Ad Blankestijn — Mon, 05 Jun 2006 23:11:00 GMT

Japanse voedselproducenten die geen officiele sponsor zijn van de World Cup, proberen toch een graantje mee te pikken door producten uit te brengen die op het voetbalspektakel zijn gebaseerd. Nissin Food Products (van de bekende Cup Noodles) komt met Cup Noodle German Potato Big, waar uiteraard aardappels en worstjes in zitten, terwijl de verpakking de kleuren van de Duitse vlag heeft. Noedels met de smaak van aardappels? Ook hier wordt de Japanse voedselcultuur weer geinternationaliseerd, maar wel op een manier die alleen Japanners zelf lekker zullen vinden. En zowel Calbee als House Foods brengen chips uit die naar Duitse worst smaken. Zo kom je als tvkijker in het verre Japan toch een beetje in de stemming. Supermarkt Seven Eleven komt heel origineel met snacks die smaken naar de drie tegenstanders van Japan: Brazilie, Kroatie en Australie. Zo kunnen fans die de wedstrijden volgen de tegenstanders lekker symbolisch tussen hun kiezen vermalen. En Suntory, tenslotte, brengt een nieuwe biersmaak uit die Summer Shoot heet en een bal op het blikje vertoont. Daar kan de FIFA nog net geen bezwaar tegen hebben...

Uit: Daily Yomiuri Online

Sake uit de ruimte

Eisai — Sun, 19 Mar 2006 12:14:00 GMT

De sake consumptie in Japan boert al dertig jaar hard achteruit (iets wat mij als liefhebber zeer aan het hart gaat), het geestrijke vocht is moeilijk aan de man of vrouw te brengen bij jonge drinkers. Sake brouwers speuren dus uit alle macht naar methoden om de verkoop aan te wakkeren. Wat volgens de Mainichi Daily News een aantal sake brouwers uit Kochi, op het eiland Shikoku heeft gedaan is wel heel origineel: ze hebben de gist waarmee de sake wordt gebrouwen verleden jaar herfst op een tiendaagse ruimtereis gestuurd met de Russische Soyuz raket en daarvan is nu ‘ruimte-sake’ (uchu-sake) gebrouwen die in april in de winkels zal verschijnen. Het lijkt me overigens niet iets om vaker te doen, na één keer is het nieuwe er wel af. En de smaak?

Groene Thee

Ad Blankestijn — Mon, 13 Mar 2006 13:07:00 GMT

Waarom groene thee? Omdat Ocha oftewel Ryokucha het brouwsel is dat ik het meest met Japan associeer, en deze blog gaat nou eenmaal over Japan - tenminste grotendeels. Ik heb er daarginds ook sloten van gedronken, en doe dat nog terwijl ik deze weblog schrijf. Groene thee is lekker bitter, Japanse Zenmonniken dronken het vanaf de middeleeuwen om wakker te blijven tijdens het mediteren. Je kunt dat compenseren door er wagashi, Japanse sweets, bij te eten die weer mierzoet zijn. Maar het blijft een flinke opkikker!

Een van de oudste gebieden waar groene thee wordt verbouwd in Japan is Uji, er is een hele rij theewinkeltjes langs het straatje dat naar de beroemde Byodoin tempel leidt.