Voor alle betrokkenen geldt: ontwikkel een professionele houding. Zorg voor betrokkenheid en enthousiasme. Neem initiatief, vertrouw op jezelf , sta open voor feedback, leg verantwoording af aan de omgeving en de samenleving. En dat op alle niveaus; van werkvloer tot ministerie.
De werkvloer neemt zijn verantwoordelijkheid
Onderwijsmensen nemen hun verantwoordelijkheid voor hun eigen professionele ontwikkeling. Dit houdt in dat zij inzicht hebben in hun eigen competenties, hun eigen leer- en ontwikkelpunten vaststellen en hun eigen leervragen formuleren, dat zij durven te experimenteren en ruimte claimen voor hun eigen ontwikkeling. Betrek hen uitdrukkelijk bij de formulering van nieuw beleid en maak daarbij gebruik van hun kennis en ervaring met de praktijk. Om dit te kunnen realiseren is een uitdagend werk- en leerklimaat van belang. Zorg voor voldoende scholing en opleiding, ruimte om te experimenteren, samenwerking, een veilig leerklimaat en heldere beoordelingscriteria. Een persoonlijk ontwikkelingsbudget is daarbij
onmisbaar.
Teams ontwikkelen zich tot professionele denktanks
Het is belangrijk om teams te vormen, die zich met de volgende zaken bezighouden: visie- en beleidsontwikkeling, samenwerking, kennisdeling, collegiale ondersteuning, professionele ontwikkeling en het opeisen van ruimte daarvoor en de verdeling van taken en rollen. Daarnaast is het belangrijk dat (de leden van) teams een professionele houding ontwikkelen. Openheid is hierin een kernbegrip, de teamleden staan open voor feedback, voor ideeën en opvattingen van anderen. Benut elkaars talenten, gun elkaar succes, kom je afspraken na en spreek elkaar daarop aan.
Schoolleiding inspireert en stimuleert
Stimuleer en faciliteer een uitdagend leer- en werkklimaat. Schoolleiders moeten hun professionals betrekken bij visie- en beleidsontwikkeling. Zij moeten de kaders scheppen waarbinnen professionals meer verantwoordelijkheid kunnen nemen voor het onderwijs en hun eigen ontwikkelproces. Schoolleiders geven derhalve richting, maar laten de concrete invulling over aan de professionals.
Het voeren van (integraal) personeelsbeleid is een belangrijke taak voor managers. Zorg voor een gedegen functionerings- en beoordelingscyclus, inclusief leeftijdsbewust personeelsbeleid, mogelijkheden voor taak- en functiedifferentiatie en een heldere aanspreekcultuur. Net als de professional moet ook de schoolleider over een professionele houding beschikken.
Mensen in het onderwijs willen een schoolleider die in staat is te inspireren en te stimuleren; die vertrouwen in hen heeft, naar hen luistert en hen serieus neemt. Ze willen een schoolleider die weet wat er leeft op de werkvloer, die de processen in de organisatie begeleidt en die (bij andere partijen) ruimte eist voor zijn professionals. Tot slot vinden zij het belangrijk dat de schoolleider teamvorming stimuleert door verantwoordelijkheden (en bevoegdheden) te delegeren naar de teams en te investeren in teamontwikkeling.
Ouders/leerlingen krijgen een duidelijke stem
Ouders en leerlingen moeten mee praten over (de kwaliteit van) het onderwijs en hun wensen daarvoor kunnen neerleggen. Daarnaast zouden leerlingen meer de verantwoordelijkheid over hun eigen leerproces moeten kunnen nemen.
Bonden komen op voor de belangen van professionals
Zorg voor goede arbeidsvoorwaarden. Met name in het primair onderwijs wil de beroepsgroep een beter salaris en daarmee ook meer waardering voor het beroep. Sommigen willen een vorm van prestatiebeloning, anderen zijn hier tegenstander van. Tot slot staat een persoonlijk ontwikkelingsbudget hoog op het wensenlijstje. Zorg voor maatregelen gericht op de facilitering van professionele ontwikkeling. Stel begeleidingseisen op voor starters en creëer differentiatiemogelijkheden binnen de normjaartaak (flexibel aantal lesgevende uren, zodat hiermee tussen onderwijsprofessionals gevarieerd kan
worden).
Meer weten?
Wilt u meer van de hoed en de rand weten, dan kunt u de uitgebreidere onderzoeksrapportage opvragen. Ook zijn alle kwantitatieve gegevens in de vorm van tabellen en grafieken in een aparte bundel opgenomen. Beide publicaties zijn te downloaden via www.onderwijsaanhetwoord.nl.