Hans Jansen en W. van Krimpen leggen het uit:
Piet Mondriaan - De Oostzijdse molen aan het Gein bij maanlicht (1902-1903)
olieverf op doek - 63x75,4 cm
Aankoop van Mondriaan is een raadsel
“ Het is helemaal geen onaardig ding, laten we dat vooropstellen. Maar het is de vraag of het echt een goed schilderij is, laat staan dat het functioneel is (het doek moet gaan functioneren in de gemengde opstelling van kunst en geschiedenis, ter ondersteuning van de geschiedenis van de 20ste eeuw). Het Gemeentemuseum Den Haag heeft dertien schilderijen en tekeningen met molens van Piet Mondriaan in zijn collectie. Die zijn zeker niet allemaal beter dan de 'Oostzijdse Molen', maar ten minste zeven ervan zetten de trotse aanwinst van het Rijksmuseum toch wel een beetje in de schaduw. 'Oostzijdse Molen bij maanlicht' is nou net het schilderij waarmee Mondriaan zijn naam als één van de grootste schilders van de 20ste eeuw niet zou hebben gevestigd. Het heeft niet de brille en de schilderkunstige allure van het werk waarmee de kunstenaar nationaal, en al snel ook internationaal, zijn naam vestigde. Mondriaans plaats in de schilderkunst van de 19de of 20ste eeuw kan dan ook met dit schilderij niet scherp worden gedefinieerd. Daarvoor is zwaarder geschut nodig.“
“ Eén van die schilderijen had het Rijksmuseum zomaar, zonder dat wij daarvoor ook maar iets in ruil hadden willen krijgen, in langdurig bruikleen kunnen krijgen. Zo was een minder bekend, en nooit getoond onderdeel van de zo geroemde Collectie Nederland uit de kelders gekomen en onder de aandacht gebracht. Zo had de wens van het ministerie meer samenwerking tussen de musea tot stand te brengen, meer uitwisseling van de kunstschatten en meer vruchtbaar overleg, tot een eenvoudig en klinkend resultaat kunnen komen. Het aanbod, dat reëel gedaan is, werd van de hand gewezen. Het Rijksmuseum wilde een statement maken, zo was de boodschap.“
http://www.nrc.nl/opinie/artikel/1124364142778.html