REUK & SMAAK: Meer over 'De Mythe van het NIET-KUNNEN-RUIKEN'
Naar aanleiding van onze blog 'De Mythe van het NIET-KUNNEN-RUIKEN' ontvingen wij van Dr. Arne van der Gen, hoogleraar organische chemie (Em), Universiteit Leiden de volgende email:
“Ik heb kennis genomen van je bespreking van het door Joke Boon geschreven boek: “Het mysterie van de reuk” op jouw boelensh's Blog, posted @ Monday, April 27 2009 8.50 AM. Ik ben geschokt en bedroefd.
Geschokt , omdat je er niet voor terugdeinst om Joke Boon, die het levensverhaal heeft opgeschreven van een vrouw die niet kan ruiken (anosmie vanaf het vierde levensjaar) af te schilderen als een bedriegster, die de “mythe van het niet-kunnen-ruiken” in stand houdt en eigenlijk 'niet wil kunnen ruiken”.
Immers, zoals je zegt: “Elk mens kan leren ruiken en zijn of haar reukvermogen verbeteren”. Geldt dit in de optiek van Mans Boelens alleen voor de handicap van de anosmie, of wil een blinde eigenlijk niet kunnen zien, wil een dove eigenlijk niet kunnen horen en wil een verlamde eigenlijk niet kunnen lopen?
Joke Boon, die ik ken als een openhartige en volstrekt eerlijke vrouw, die probeert zo goed mogelijk met haar handicap om te gaan, heeft een dergelijk laaghartige aantijging zeker niet verdiend. Je schriftelijke excuses aanbieden is wel het minste wat je zou moeten doen.
Ik ben bedroefd om te moeten constateren dat je beoordelingsvermogen je zo nadrukkelijk in de steek heeft gelaten. Rekenen kun je blijkbaar ook al niet meer: “5,8% of meer (ca 100.000 personen) van de Nederlandse bevolking ....”.
De adviseurs van Joke Boon worden en passant als 'halfweters' weggezet. Ik denk niet dat ze zich, gezien het niveau van je commentaar, daar veel van aan zullen trekken” .
Linda Buck, Nobelprijswinnares 2004
(opheldering werking van de geurwaarneming)
Dat is niet mis! Daar kan deze blogger het mee doen.
Deze blogger heeft nergens beweerd dat Joke Boon een bedriegster is. Integendeel hij heeft over het boekwerk en de schrijfster geschreven:
-
dat het een 'keurig uitgevoerd boek ' is;
-
dat de schrijfster haar ervaringen 'op kundige wijze' heeft vastgelegd;
-
dat alle 'anecdotische verhaaltjes echt naar waarheid zijn opgetekend'.
Maar hij heeft ook geschreven 'dat de inhoud van het kunstwerk hem met een onbevredigend gevoel achterlaat'. Waarom? Om twee redenen, te weten:
-
de titel van het boek 'het mysterie van de REUK' dekt de inhoud niet, en
-
het mysterie van de reuk wordt niet, zoals de kop van hoofdstuk 7 beweert, opgelost (hetgeen de schrijfster aan het eind van het hoofdstuk zelf ook bevestigt).
De term “Elk mens kan leren ruiken en zijn of haar reukvermogen verbeteren” verdient enige nadere toelichting en houdt verband met de titel “De mythe van het NIET-KUNNEN-RUIKEN”. In onze vijftig-jarige ervaring in de reuk- & smaakstoffenchemie en sensorisch onderzoek hebben we duizenden geurtesten uitgevoerd met leken. De meerderheid van deze leken beweerden vóór de testen dat ze eigenlijk niet konden ruiken. Als men ze dan vroeg of ze misschien ook niet konden horen of zien, waren ze verontwaardigd. Horen en zien konden ze alles, maar ruiken niets. Dat is: 'De mythe van het NIET-KUNNEN-RUIKEN', hetgeen we in vorige blogs meermalen behandeld hebben.
De analogie met de blinde, de dove en de verlamde laten we graag voor rekening van professor van der Gen.
De schrijfster vermeldt een mededeling van de blinde cabaretier Vincent Bijlo op pagina 154 “mensen die lange tijd blind geweest zijn en bij wie het gezichtsvermogen hersteld wordt, blijken vaker suïcide te plegen”. Waarom schrijft ze dit? Wilden die blinden eigenlijk ook niet weer zien?
De blogger biedt zijn excuses aan voor de zin: “Het lijkt er op dat de auteur eigenlijk ook niet wil kunnen ruiken” niet omdat deze zin onjuist zou zijn, maar omdat hij vragenderwijs had moeten luiden : “Lijkt het er niet op dat de auteur eigenlijk ook niet wil kunnen ruiken?” Ze suggereert het toch zelf met de opmerking dat ze voor één dag zou willen kunnen ruiken. En de rest van de tijd dan? En dat ze bang is als ze opeens zou kunnen ruiken, ze daar 'gek' van zou worden.
De 'laaghartige aantijging' komt dus geheel op het conto van professor van der Gen.
De blogger heeft geschreven; “het lijkt ons zeer onwaarschijnlijk dat 5,8% of meer (circa 100.000 personen) van de Nederlandse bevolking niet kan ruiken” (die drie laatste woorden laat professor van der Gen weg!). Dit is een domme rekenfout (omdat de blogger honderd duizend al veel te veel vond) maar ook een metafoor, namelijk die van de grote getallen. De grootte van het getal is niet meer belangrijk, elk groot getal is bedoeld om de lezer te imponeren: maar helaas onjuist!
Het had dus 1.000.000 personen moeten zijn. Eén miljoen notabene! En de schrijfster denkt dat er in werkelijkheid nog veel meer zijn. Dat is toch te gek voor woorden!
Staat professor Dr. Ep Köster, die daar onderzoek naar heeft gedaan, achter dit cijfer?
Deze blogger vindt professor Dr. Arne van der Gen een erudiet organisch chemicus. Hoe is het dan mogelijk dat hij als 'meelezer' van het boek de schrijfster niet op bovengenoemde omissies heeft gewezen? Mogen we aannemen dat hij volledig te goeder trouw is en het zelf ook niet precies weet? Is dan de conclusie gerechtvaardigd dat hij op dat gebied een 'halfweter' is?
Waarom is de jongste geciteerde literatuur al 15 jaar oud, terwijl er de laatste tien jaar toch baanbrekend werk op het gebied van de geurwaarneming is gepubliceerd?
Linda Buck (links) en Richard Axel (rechts) met andere Nobelprijs winnaars bij George W. Bush
Epiloog
Moeten medelanders met een verminderd reukvermogen het boek van mevrouw Joke Boon dan niet lezen? Natuurlijk wel! Het biedt ze troost: het kan altijd nog minder! Wordt het boek door deze blog minder verkocht? Nee hoor, dit verhaaltje alleen al bevordert de verkoop van enkele tientallen boeken.
Hebben we voor die duizenden mensen die reukproblemen hebben dan helemaal geen concrete adviezen? Zeker wel!
Iedereen en ook schrijfster Joke Boon en professor Dr. Arne van der Gen wordt aangeraden het recente boekje van Jacqueline Blase-van der Meer getiteld “Ik wil de wereld ruiken!” (Free Musketeers, uitgeverij en producties, Zoetermeer, mei 2009) aan te schaffen en te lezen. In dit boekje wordt op de laatste vijf pagina's besproken hetgeen Joke Boon achterwege heeft gelaten.
We citeren uit “10 tips voor het omgaan met anosmie” de ons inziens drie beste, te weten:
-
Oefen zoveel mogelijk met ruiken en doe dat vooral bij natuurlijke producten zoals vers fruit, vers brood, etherische olie etcetera.
-
Ruik heel bewust! Soms ruik je toch meer dan je denkt maar merk je het pas als je het bewust ervaart.
-
Probeer positief te blijven denken; iedere waarneming, al is die nog zo klein, is er één.
Bovendien geeft Jacqueline Blase-van der Meer enkele geraadpleegde bronnen, die volgens deze blogger meer hout snijden dan de lijst van Joke Boon.