REUK & SMAAK: Over nootmuskaat
Nootmuskaat (Myristica fragrans)
Onder de titel “Nootlottige nootmuskaat” schrijft Tjitske Lingsma een uitgebreid verhaal in NRC Handelsblad van 24 & 25 januari 2009 over o.m. Nootmuskaat uit een 'Tastbaar verleden in de Banda-archipel van de Molukken (Indonesië)'
Ze vermeldt onder meer:
“Ook mensen op doorreis willen uitstappen om lekkernijen in te slaan waar Bandanezen gerookte vis, kaneel, nootmuskaat en zelfs maaltijden verkopen. . . .
Een steegje leidt naar ons pension Vita, waar de thee klaar staat en 's ochtends pannenkoeken met nootmuskaatjam worden geserveerd. . .
De archipel, die zeven eilandjes omvat, valt onder de provincie Maluku (Molukken).
Vroeger was het de enige plek ter wereld waar nootmuskaat groeide, de kostbare specerij die de archipel noodlottig zou worden. . .
Het grootste nootmuskaat eiland Lonthoir, dat als belangrijke prooi gold. . .
De meeste nootmuskaatplantages liggen in de heuvels. Na een pittige klim over glibberige paden staan we bezweet tussen immense kenaribomen. Als parasols bieden deze woudreuzen schaduw aan de nootmuskaatbomen, die perzikachtige vruchten dragen waarin een harde schaal met een felrood vliesje, de foelie, schuilt. Daarbinnen geurt de nootmuskaat. . . .
Verder gaat het verhaal hoe de kostbare specerij – nootmuskaat – de Banda-archipel tenslotte nootlottig is geworden.
We analyseerden 25 publicaties over de vluchtige bestanddelen van nootmuskaat (Myristica fragrans) en vonden ongeveer 115 chemische verbindingen, te weten: circa 55 koolwaterstoffen (voornamelijk mono- en sesquiterpenen), 22 monoterpeenalcoholen, 5 aldehyden, 2 ketonen, 2 zuren, 9 ester, 2 ethers, 16 fenolen en fenolethers en 2 epoxides.
De organoleptisch (reuk- en smaak-betreffende) belangrijkste chemische verbindingen in nootmuskaat zijn de fenolen en fenolethers. Myristicine is met 10-15% in nootmuskaatolie een karakteristieke verbindingen. Bovendien spelen eugenol en elemicine een belangrijke rol voor de geur.
Nootmuskaat noot