REUK & SMAAK: Over albedo en flavedo van citrusvruchten
Onder het albedo van een citrusvrucht verstaan we de witte laag aan de binnenkant van de schil. Deze laag kan enkele millimeters dik zijn. Onder flavedo wordt begrepen het buitenste gekleurde laagje van dezelfde schil van circa één millimeter dik. In het albedo zit voornamelijk plantenweefsel bestaande uit pectine. In het flavedo zitten de kleurstoffen (carotenoïden) en aromastoffen. In het flavedo zijn duidelijk de cellen met vluchtige (etherische) olie te zien.
In C&W Life Science 9 van 2 mei 2009 lazen we een artikel van de hand van ADIJ met de volgende titel 'SCHILLEN VOOR SNOEP'
“Hergebruik Colombiaans citrusafval zegeviert in Imagine-wedstrijd
'Na zo'n project zie je sinaasappels niet meer simpelweg als fruit', vertelt Esteban Jaramillo Freydell. De Colombiaanse biotechnologg, tegenwoordig werkzaam aan de TU Delft, bedacht samen met collega Loesje Bevers een plan om pectine te winnen uit het afvel van de sinaasappelindustrie. Samen met Malou Kool, Sabine Koetsier, Marjolein ten Wolde en Marinus Luiten – vier leerlinge van het Johannes Fontanus College in Barneveld – hebben ze het nader uitgewerkt in het kader van de jaarlijkse scholierenwedstrijd van de Stichting Imagine Life Sciences. Tijdens de NBV-werkgroependag bleek het onlangs goed voor de eerste prijs: een reisje naar Colombia en 25.000 Euro subsidie voor het project.
Pectine is een biopolymeer dat de stevigheid geeft aan de celwanden van vruchten. Het kent een groot aantal industriële toepassingen, variërend van geleermiddel in vruchtenjam of snoep tot capsules voor gericht medicijnafgifte in de darmen. Bij sinaasappels zit het vooral in het albedo, de witte laag aan de binnekant van de schil. Om het uit die schil te extraheren en op te zuiveren, blijkt niet een zo moeilijk te zijn. Mits je de moeite neemt en de uitgeperste schillen niet gewoon weggooit.
Jaramillo Freydell probeert dus zijn geboorteland warm te krijgen voor een eerste kennismaking met biotechnologie, een vak dat men daar nog ziet als 'high tech for away science'. Hij denkt aan kleinschalige fabriekjes, die extra inkomsten opleveren uit de bestaande sinaasappeloogst en die bovendien banen scheppen. Colombia is de ideale plek om met zoiets te beginnen: 'Het land is rijk aan biodiversiteit. Dat we voor pectine hebben gekozen is omdat dit project haalbaar is op de niet al te lange termijn. Maar we hebben bijvoorbeeld ook plannen met het melkachtige, kleverige sap uit papaja's. Boeren laten dat nu gewoon weglopen, maar het bevat papaïne, een enzym dat vet afbreekt en dat je zou kunnen verwerkenin vaatwastabletten'. Zelf ziet hij zich daarbij voraal als gangmaker. 'Mijn doel is om kennis over te brengen. Ik zie het als een proces dat je opzet, iets waar mensen in moeten gaan geloven. Ik heb mijn familie erbij betrokken, sinaasappelkwekers en een sapfabriek. Nu moeten we verder vooruit zien te komen'”.
Het flavedo - de buitenkant van de citrusvrucht - bevat als kleurstof voornamelijk beta-caroteen en cellen met vluchtige aromastoffen. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de hoeveelheid 'koud-geperste' olie in het flavedo en de meest karakteristieke aroma-component van de verschillende citrus vruchten.
Citrusvrucht Opbrengst olie Karakteristieke component
vrucht-percentage identiteit percentage in olie
Sinaasappel 0,65 decanal 0,3 - 0,6
Citroen 0,35 citral 2,0 - 3,0
Mandarijn 0,2 N-Methyl, methyl anthranilaat 0,3 - 0,5
Grapefruit 0,2 (+)-Nootkatone 0,2 - 0,4
Gesuikerde sinaasappelschil