REUK & SMAAK: Frambozengeur in Amerika
Raspberry ketone in het pissoir, in pijptabak en schoonmaakmiddelen.
In 1970 gingen we voor het eerst naar Amerika. Wij zouden een verhaaltje houden voor leden van de "flavour-afdeling" van American Chemical Society over karakteristieke geurende bestanddelen van verse, gekookte en gebakken ui. Hieraan zullen we later een hoofdstuk wijden. Het was een zogenaamde herfstmeeting van de Americal Chemical Society met meer dan 10.000 deelnemers en ongeveer 3.000 lezingen verdeeld over minstens 5 hotels.
Na een vlucht van circa 9 uur kwamen wij in de middag met overvolle blaas aan in het Sheraton hotel in het hartje van Chicago. Onze eerste vraag was dan ook: "Waar is hier het toilet?". De receptioniste: "Round the corner, downstairs". In vijf sprongen waren we beneden. In het voorportaal van een knots van een ruimte stond een grote pikzwarte man naast een leren fauteuil op een verhoging: "My name is Tom, what's your name son? Oh Mens, than you are a lucky boy, you have a room in every house, the mens' room” (dat is het toilet in Amerika) “What do you want: your hair cut or to pee? (hij was dus kapper). Just to pee, be my guest!". Hij wees naar de twintig lelieblanke pissoirs in twee rijen langs de wand.
In elke pisbak lag een rose-rood (frambooskleurig) geperforeerd rubberen matje. Binnen tien seconden kletterde onze plas op het matje en in een fraktie van een seconde steeg een zware frambozengeur op uit de bak, het was bedwelmend. Alle matjes waren zwaar geparfumeerd met Raspberry ketone. De frambozengeur vulde snel een kwart van de ruimte. We hebben Tom nog gevraagd of hij ook niet wat frambozenstruiken bij de toiletten kon zetten, maar hij antwoordde dat hij aan de geur voldoende had en dat het soms niet te harden was.
De reukstof p-hydroxybenzylaceton is aan het eind van de zestiger jaren in Duitsland en Zwitserland ontdekt als karakteristieke geurstof in frambozen, een zogenaamd "character-impact-compound". Het komt slechts in enkele delen per millioen of nog minder voor in framboos, maar heeft een zeer sterke geur en is lang blijvend. p-Hydroxybenzylacton werd in duitstalige landen Frambinon genoemd en in angelsaksische Raspberry ketone.
Raspberry ketone was in Amerika in de zeventiger jaren zeer geliefd, de Amerikanen houden van "artificieel, sterk en vruchtig".
Na de inschrijving in het hotel en een opfrissertje hadden we een afspraak met Amerikaanse chemici van het landbouwinstituut uit California, die zich voornamelijk met de analyse van aroma's bezig hielden. Dit waren de kopstukken in Amerika op het gebied van smaakstoffen onderzoek. We zouden samen een hapje gaan eten. Zij waren met z'n drieën. Beneden in het hotel was een "drugstore" waar je kon ontbijten en een lichte maaltijdkon krijgen. Na een kop soep met broodjes, vroeg één van die gasten of we er bezwaar tegen hadden dat hij rookte. Nee hoor, ga je gang. Hij haalde een prachtige kromme pijp uit z'n zak en een leren tabaksbuil, stopte z'n pijp en sloeg de brand erin met zo'n militaire vlammenwerper. Toen werd pas duidelijk waarom hij toestemming gevraagd had voor et smoren van z'n pijp. De walmen sloegen om de bijzitters heen, één grote wolk van frambozengeur, de tabak was zwaar gearomatiseerd met Raspberry ketone. Het was niet om uit te houden.
De volgende dag bleek dat het halve hotel vergeven was van de frambozengeur. De schoonmaakmiddelen voor de badkamers en toiletten waren namelijk allemaal geparfumeerd met Raspberry ketone. De Amerikanen, zelfs de hooggeleerde heren, vonden het verrukkelijk. De nieuwe frambozengeur was van hoog niveau en verried eruditie.