spreekuur

Een brood stelen, of zwart werken, mag dat?

pvdlende — Fri, 24 Feb 2012 19:05:00 GMT

Op het spreekuur van de Bijstandsbond druppelen steeds vaker mensen binnen die de wanhoop nabij zijn. Per 1 januari is de toets op het huishoudinkomen bij mensen in de bijstand ingevoerd. Voor bestaande gevallen gaat de toets per 1 juli in, voor mensen die nu een uitkering aanvragen geldt de toets nu al. Kort gezegd komt de nieuwe maatregel erop neer, dat alle bloedverwanten in de eerste graad die tot een huishouden behoren bij het gezin worden gerekend. Tot nu toe kon zich bijvoorbeeld de situatie voordoen, dat ouders een bijstandsuitkering voor samenwonenden hadden en een inwonende meerderjarige zoon of dochter met inkomen uit arbeid. In de nieuwe situatie kan dat niet meer. Zoon en/of dochter die een inkomen uit arbeid hebben moeten voor hun ouders gaan zorgen. De ouders verliezen de bijstandsuitkering. In de nieuwe situatie worden de inkomens van grootouders, ouders, kinderen die eventueel onder een dak wonen bij elkaar opgeteld en als bijvoorbeeld het inkomen van de zoon 1350 euro meer bedraagt, moet hij voor de hele familie zorgen en hebben de anderen nergens recht op. Dezelfde situatie kan zich voordoen bij een ouder gezinnen. Er zijn veel situaties waarbij kinderen samenwonen met hun ouders. Dat komt door de grote woningnood onder mensen met een minimuminkomen.

Donderdag 23 februari was de lokale televisiezender At5 bij de Bijstandsbond op bezoek. Ze interviewden verschillende mensen, waaronder iemand die te maken heeft met die huishoudtoets. De man kwam op het spreekuur omdat hij tot tweemaal toe een aanvraag heeft gedaan voor een aanvullende bijstandsuitkering en in beide gevallen werd aanvraag afgewezen of buiten behandeling gesteld. De man heeft enige maanden WW gehad en werkte daarvoor in een technisch beroep bij een gemeentelijke instelling. Vanwege de bezuinigingen bij de gemeente Amsterdam is hij ontslagen. Zijn zoon en schoondochter en twee kinderen van zijn zoon wonen bij hem in. De zoon had een inkomen als ZZP-er in de bouw, maar is door de malaise in die bedrijfstak ontslagen en heeft geen inkomen. (ook geen recht op ww). De dochter verdient 700 euro bruto per maand. De vader die uit de WW kwam wilde bijstand aanvragen. Hij gaat vallen onder de huishoudtoets. Ze hebben met de hele familie bestaande uit 3 volwassenen en twee kinderen recht op maximaal 1350 euro. De schoondochter verdient 700 euro. Dus de aanvullende bijstand is maximaal 650 euro volgens de nieuwe toets op het huishoudinkomen. Daar moeten ze alles van betalen, huur, gas en licht, ziektekostenpremies voor 3 volwassenen, etc. En de opvoeding van de kinderen. In de oude situatie, voor de invoering van de toets op het huishoudinkomen hadden ze recht op 650 euro in de maand meer. De man en zijn zoon solliciteren zich suf maar zijn tot nu toe niet aan de bak gekomen. 'Ik ben 55 zegt de man, mij nemen ze niet meer'. De zoon moest de boekhouding overleggen van zijn werk als zzp-er. Daarvoor moet je de boekhouder vragen een overzicht te maken, met de meest recente gegevens. Deze boekhouding kon niet binnen 1 week worden aangeleverd, waarop de aanvraag prompt buiten behandeling werd gesteld. Ze zitten al 2 maanden op het inkomen van de schoondochter en de schulden lopen op. 'Ik word dakloos' zegt de man. En mijn zoon, schoondochter en twee kinderen ook’.

At5 vroeg mij onder andere hoever wij als Bijstandsbond gaan in onze adviezen aan mensen. Ik heb gezegd heel ver. Op een vraag dienaangaande heb ik gezegd dat ik mij levendig kan voorstellen dat bovengenoemde vader die uit de WW komt. Als je geen eten hebt, ga je dood. Hij staat met de rug tegen de muur. Dan mag je dat doen. Ik kan me ook voorstellen dat werklozen in bovengenoemde situaties zwart gaan werken onder Bulgaarse of Poolse arbeidsvoorwaarden. Dat is wat ze willen in Den Haag. Want er is de Europese dienstenrichtlijn, door Nederland goed gekeurd, die inhoudt dat bedrijven uit een bepaald land ook actief mogen zijn in andere landen van de Europese Unie, en dat als ze de hoofdvestiging bijvoorbeeld in Bulgarije hebben, dat ze zich dan niet aan de Nederlandse wet hoeven te houden maar aan de Bulgaarse. Dus ze hebben niks te maken met het wettelijk minimumloon in Nederland maar met de arbeidsvoorwaarden die in Bulgarije gelden. De champignonboeren richten een Bulgaarse BV op en verkopen die champignons op stam aan die Bulgaarse BV. Vervolgens nemen ze Bulgaren in dienst onder zeer slechte arbeidsvoorwaarden waarbij ze geen Nederlands minimumloon hoeven uit te betalen. En de gemeente Rotterdam maar roepen dat Rotterdamse werklozen in de kassen moeten gaan werken waar dit soort praktijken zich voordoen. Ik kan me levendig voorstellen, dat ze dit gaan doen, maar in situaties zoals in het begin geschetst dan wel zwart, desnoods tegen Bulgaarse arbeidsvoorwaarden. Dat is wat de gemeente Rotterdam en minister Kamp, eigenlijk willen. En ja als zoals nu met de toets op het huishoudinkomen niet alleen de Bulgaarse arbeidskrachten door armoede, werkloosheid en ellende in eigen land worden gedreven, en tegen hongerlonen gaan werken, waar ze overigens niet om gevraagd hebben, dan kan ik me voorstellen dat Nederlandse werklozen zeggen dit moeten wij ook want wij worden er ook toe gedwongen. Maar dan wel zwart, zou ik zeggen.

Bisschop Muskes heeft gezegd: 'een arme die honger heeft mag een brood stelen'. En zo is het maar net.

De verschillende onderdelen van het uitbuitingssysteem grijpen wel mooi in elkaar vind ik. Eerst hebben de Ministers De Jager en Kamp en hun collega’s en voorgangers de Europese Dienstenrichtlijn bedacht, toen hebben de rovende speculanten Griekenland naar de rand van de afgrond gebracht en vervolgens leggen hun medestanders in de Europese regeringen Griekenland een zogenaamd ‘reddingspakket’ op, waarbij de gewone Grieken gedwongen worden zo drastisch te bezuinigen op hun uitgaven voor voedsel, kleding en huisvesting dat velen in feite niet meer te eten hebben. Wat gaan die Grieken doen? Door armoede, werkloosheid en ellende gedreven werken in de Nederlandse tuinbouw, lijkt mij. Want er is vrij verkeer van goederen en personen in de EG. En o ja, daar is de dienstenrichtlijn weer, die De Jager en consorten eerste bedacht hebben. Dus die Grieken gaan in Nederland werken onder Griekse arbeidsvoorwaarden, die De Jager c.s net aan Griekenland hebben opgelegd. En nu maar hakken op Nederlandse en Griekse werklozen, dat het luie donders zijn die geen recht hebben op een uitkering en daar meldpunten over openen. PvdL

Fraude door bemiddelingsbureau's bij uitvoering PGB

pvdlende — Sat, 28 Jan 2012 04:50:00 GMT

De Volkskrant meldt vrijdag, dat justitie fraude door bemiddelingsbureau's bij de uitvoering van de PGB nauwelijks aanpakt. Veel mensen met een PGB die gehandicapt zijn en de administratie niet zelf kunnen uitvoeren hebben die uitbesteed aan een bemiddelingsbureau. Sommige van die bemiddelingsbureau's steken een deel van het PGB in eigen zak. Justitie treedt hier nauwelijks tegenop omdat er moeilijk bewijzen met getuigen op tafel te leggen zouden zijn. Ook op het spreekuur van de Bijstandsbond hebben wij ervaringen met die bemiddelingsbureau's.

Zie ook deze blog

Spreekuur 5. Verstrekken van informatie aan de werkzoekende over het traject en de voorafgaande cursus die hij/zij verplicht moet gaan volgen

pvdlende — Thu, 28 Apr 2011 13:02:00 GMT

Regelmatig komt op het spreekuur van de Bijstandsbond iemand met de klacht, dat hij door de klantmanager is verwezen naar een traject, en dat de betrokkene te verstaan werd gegeven dat hij verplicht is hier naartoe te gaan. Op vragen over de inhoud van het traject wordt dan geen antwoord gegeven, vaak omdat de klantmanager het ook niet weet omdat het traject wordt uitgevoerd door derden. Wanneer men na verwijzing een gesprek krijgt dat als een soort intakegesprek functioneert voor het volgen van het traject is de informatie vaak ook heel summier. Of u hier maar even wilt tekenen. De Centrale Raad van Beroep heeft nu in een situatie, die veel lijkt op voorgaande beschrijving een uitspraak gedaan. Een waarschuwing is daarbij wel op zijn plaats. Het betreft natuurlijk altijd individuele specifieke situaties, waaruit vaak moeilijk algemene richtlijnen uit af te leiden zijn. Denk dus niet zomaar: o, ik heb onvoldoende informatie naar mijn mening, ik ga niet naar een training.

De uitspraak luidt in het kort als volgt.

Het college bepaalt welke voorziening gericht op arbeidsinschakeling aan een belanghebbende wordt aangeboden. Op grond van artikel 9 lid 1 onderdeel b WWB is belanghebbende in beginsel verplicht om van deze aangeboden voorziening gebruik te maken.

Een belanghebbende kan niet worden verweten niet aan een training in het kader van een werkervaringsplaats te hebben deelgenomen als voorafgaand aan de training die is bedoeld als voorbereiding van de uitvoering van de werkzaamheden, ondanks daartoe strekkend verzoek van de belanghebbende, onvoldoende duidelijkheid is verschaft over de te verrichten werkzaamheden.

CRvB 28-02-2011, nr. 08/6846 WWB, LJN: BP8160

De betrokkene was door de gemeente aangemeld voor een werkervaringsplaats bij het zogenoemde Teli-project, een initiatief van tien gemeenten in de provincie Drenthe (waaronder de gemeente Midden-Drenthe) om huishoudens met lage inkomens te stimuleren energiebesparende maatregelen te nemen. Hiertoe worden huishoudens aangeschreven om pakketten te bestellen met energiebesparende producten. De pakketten worden na een telefonische afspraak door een adviseur thuisbezorgd, waarbij tevens advies wordt gegeven. Werkzoekenden - waaronder de betrokkene - zouden, na een technische opleiding en een sociale vaardigheidstraining, bij dit project worden ingezet als administratief (loket)medewerker, als adviseur of in een gecombineerde functie.

In het kader van het Teli-project heeft betrokkene op 11 oktober 2007 een kennismakingsbijeenkomst bijgewoond. Zij is vervolgens uitgenodigd voor een training op 30 november 2007. Bij die gelegenheid is zij niet verschenen. De projectleider heeft daarover met haar telefonisch contact gehad, waarbij ook de aard van de werkzaamheden aan de orde is geweest. Daarna is zij uitgenodigd voor een training op 7 december 2007. Ook op die training is zij niet verschenen. Op 2 januari 2008 heeft zij met haar consulente van de afdeling Werk van de gemeente Midden-Drenthe (hierna: consulente) gesproken over haar arbeidsverplichtingen. Daarbij is de weigering om op 7 december 2007 op de training aanwezig te zijn ook aan de orde geweest. Bij besluit van 16 januari 2008 heeft het College de bijstand over de maand januari 2008 met 50% verlaagd op de grond dat zij op 7 december 2007 niet is verschenen op de training voor het Teli-project, zodat zij niet voldoende gebruik heeft gemaakt van een door het College aangeboden voorziening gericht op arbeidsinschakeling. De betrokkene is van mening dat haar niet kan worden verweten dat zij niet heeft deelgenomen aan deze training, waartoe zij - samengevat - heeft aangevoerd dat haar voorafgaand aan de training niet duidelijk was geworden welke werkzaamheden nu precies van haar werden verwacht, waarbij met name haar vrees (wegens eerdere negatieve ervaringen) dat sprake zou zijn van colportageachtige activiteiten niet kon worden weggenomen. Bovendien had zij van haar consulente begrepen dat zij slechts bij de administratieve onderdelen van het project zou worden ingezet.

De Centrale Raad is van oordeel dat betrokkene op goede gronden vooraf meer duidelijkheid heeft verlangd over de door haar te verrichten werkzaamheden, in het bijzonder die van adviseur. Van de projectleiding mocht worden verwacht dat die duidelijkheid al was gegeven voorafgaand aan de training. Deze training was immers bedoeld als voorbereiding op de uitvoering van de werkzaamheden. Wat daarvan verder zij, ter zitting van de Raad heeft de vertegenwoordiger van het College niet kunnen bevestigen dat die duidelijkheid ook nog bij de start van de training op 7 december 2007 had kunnen worden verkregen. De Raad is van oordeel dat betrokkene niet kan worden verweten dat zij niet aan de training van 7 december 2007 heeft deelgenomen.

Piet

Digitalisering stadsarchief blijkt onbetaalde arbeid

pvdlende — Wed, 06 Apr 2011 19:20:00 GMT

SP Amsterdam :: Actie en fractienieuws :

06-04-2011 • De gemeente Amsterdam laat werklozen onbetaald werken aan het digitaliseren van de stadsarchieven. Dat blijkt uit de antwoorden van wethouder Van Es (GroenLinks) op vragen van de SP-fractie woensdag in de gemeenteraad. SP-raadslid Maureen van der Pligt: "Het gaat hier niet om zo maar een klusje, maar om echt werk. Dat mag je best door werklozen laten doen, maar dan hebben ze ook recht op een contract en een eerlijk loon."

Maar die twee zaken zitten er niet in, aldus wethouder Van Es. De digitalisering van het stadsarchief en de archieven van de stadsdelen is gebombardeerd tot re-integratietraject waarin niet alleen langdurig werklozen, maar ook mensen die tot voor kort gewoon een baan hadden tewerkgesteld worden. De Dienst Werk en Inkomen denkt zo'n duizend Amsterdamse werklozen kwijt te kunnen in het project. Van der Pligt: "Aanvankelijk werd in de pers nog het beeld geschetst alsof hiermee werklozen aan een baan geholpen werden. Maar het blijkt slechts te gaan om mensen met behoud van uitkering 'dichter bij een baan' te brengen. Wederom moderne slavernij dus en ondermijning van bestaande cao 's."

Waar de gemeente bovendien geen rekening mee gehouden had was dat sociaal werkbedrijf Pantar al bezig was met de voorbereiding van werknemers op de digitalisering van de stadsarchieven. Van der Pligt: "Pantar zou de opdracht voor het digitaliseren van de stadsarchieven eigenlijk gaan uitvoeren, maar die waren even vergeten in deze nieuwe plannen. Na onze vragen heeft de wethouder in ieder geval beloofd ook de werknemers uit de sociale werkvoorziening een plek te geven binnen het digitaliseringsproject. Een minimaal succesje in een verder heel triest verhaal."

Automatiseringssysteem Dienst Werk en Inkomen werkt nog steeds niet goed

pvdlende — Thu, 17 Feb 2011 08:23:00 GMT

Niemand weet hoeveel mensen financieel de dupe zijn.

Per 1 januari 2010 werd door de Dienst Werk en Inkomen een nieuw automatiseringssysteem ingevoerd, dat sindsdien veel kinderziektes kende. Het nieuwe computersysteem is een samenwerkingsverband in het kader van de G4, de vier grote steden in Nederland. Dus in andere steden moeten de hier gesignaleerde problemen ook zijn. Zo werden in januari in Amsterdam uitkeringspecificaties te laat verstuurd, werden verrekeningen van eigen verdiensten niet goed berekend en kregen mensen in juni onterecht geen vakantiegeld omdat het DWI in het verleden een vordering op hen had gehad.

systeem werkt nog steeds niet goed

En nog steeds werkt het systeem niet goed. Er komen mensen op ons spreekuur met een beschikking van de gemeente waarin wordt gesteld dat de gemeente cq het DWI een vordering op hen heeft. In de beschikking wordt verwezen naar een terugvorderingsbesluit van 1 januari 2011. (Nieuwjaarsdag) Het blijkt nu dat alle terugvorderingsbesluiten van 2010 op 1 januari door de computer automatisch zijn gebruteerd. De computer heeft vervolgens automatisch een brief verzonden. Dus die mensen moeten behalve de netto uitkering ook de ingehouden belasting aan DWI terugbetalen. Terwijl de gemeente als beleid heeft, dat wanneer er geen sprake is van verwijtbaarheid (bv de persoon in kwestie heeft eigen verdiensten wel opgegeven, maar de DWI heeft fouten gemaakt) de terugvordering niet wordt gebruteerd. Maar de computer weet dat niet. Nogmaals, de verzonden beschikkingen zijn automatisch door de computer aangemaakt, daar is geen mens aan te pas gekomen.

andere knelpunten

Dit heeft bij terugvordering nog andere gevolgen. Zo wordt in beschikkingen van een terugvordering soms verwezen naar voorgaande brieven, waarvan de datum wordt genoemd. Ook hier komt geen mens aan te pas. De functionaris van het DWI vult wat basisgegevens in, en de rest gaat automatisch. Uitvoeren berekeningen, opstellen van teksten en verwijzen naar eerdere brieven, versturen van brieven naar de klant via de centrale computer in Utrecht. Wanneer klanten een bezwaarschrift schrijven blijkt in bezwaar, dat die brieven waarnaar wordt verwezen soms helemaal niet bestaan en dus ook niet zijn verzonden. Bovendien vult de computer willekeurige bedragen in, waarvan niemand weet hoe de computer eraan is gekomen. Fictieve bedragen, die zomaar uit de lucht lijken te vallen. In bezwaar moet men dan erkennen, dat bij het DWI niemand weet hoe men aan die bedragen is gekomen en dat de berekeningen opnieuw handmatig moeten worden uitgevoerd. Maar wee degene, die niet in bezwaar gaat en denkt het zal wel kloppen. Vaak betaal je dan bedragen terug die onterecht zijn. Bij de automatische berekeningen van de computer wordt ook geen rekening gehouden met de persoonlijke omstandigheden, zoals de hoogte van het actuele inkomen, de computer berekent zonder dat er een mens aan te pas komt eenvoudigweg uit, het is zoveel, binnen die en die termijn terugbetalen. Hoezo individuele beoordeling. Ter illustratie hieronder een tekst uit een beslissing op bezwaar.

‘Voor wat betreft uw vragen en opmerkingen tot het in het bestreden besluit genoemde bedrag van 2006,06 euro en het besluit van 1 januari 2011 merken wij het volgende op.

Het is volstrekt onduidelijk waar het bedrag van 2006, 06 euro genoemd in het besluit van 3 december 2010 en het bedrag van 1.461,04 euro genoemd in het besluit van 1 januari 2011 op stoelen.

In de besluiten van 21 september 2010 wordt verwezen naar een besluit van 8 juni 2010 en een besluit van 15 april 2010. Er bestaan echter geen besluiten van 8 juni 2010 en 15 april 2010. Het betreft hier waarschijnlijk bedragen verkregen uit inkomsten die niet met uw uitkering verrekend kunnen worden en later als terugvorderingsbedragen in het systeem zijn opgenomen. Voorzover is te achterhalen zijn die inkomsten door u opgegeven en mag van brutering geen sprake zijn. Wij zijn, na overleg met de afdeling handhaving, tot de conclusie gekomen dat u niet op een juiste wijze van vorderingen die DWI op u heeft in verband met niet verrekende inkomsten en andere vorderingen niet op de juiste wijze bent geïnformeerd middels een besluit of besluiten.

In overleg met de afdeling Handhaving is besloten dat aan u een degelijk besluit zal worden gestuurd waaruit blijkt om welke bedragen en redenen van terugvordering het gaat.’. Einde citaat.

Spreekuur 4. Geeft NOOIT uw Digid code af, ook niet aan functionarissen van de overheid

pvdlende — Fri, 11 Feb 2011 12:30:00 GMT

Op 25 maart van vorig jaar schreven wij een persbericht over een ambtenaar van de sociale dienst in Tilburg die bij een klant vroeg naar de inlogcode DigID. Allerlei instellingen gaan in Nederland steeds meer over op de mogelijkheid, uitkeringen of andere diensten digitaal aan te vragen. Het voorbeeld uit Tilburg laat zien, dat deze methode tamelijk fraudegevoelig is.

Overheidszaken kun je via internet regelen met de Digitale Identificatie code (DigId). De aanvraag van een uittreksel uit de gemeentelijke basisadministratie bijvoorbeeld, of uw belastingaangifte of ene uitkering aanvragen. Hierbij moet de overheid alleen wel zeker weten wie u bent. Aan het loket laat u dan uw paspoort of uw rijbewijs zien, of u zet een handtekening. Op internet gebruiken we hiervoor DigiD. Je kunt een DigId inlogcode aanvragen via een website. Je krijgt dan een inlognaam en een wachtwoord. Op de website staat duidelijk dat je deze gegevens NOOIT aan derden moet verstrekken. Ze zijn strikt persoonlijk en alleen voor jezelf bestemd om je als persoon tegenover de overheid op internet te identificeren.

De Dienst Werk en Inkomen in Amsterdam heeft aangekondigd, dat het in de toekomst mogelijk is uitkeringszaken te regelen via een digitaal loket op www.werk.nl

De mogelijkheden al je adminstratieve taken via de computer af te handelen breiden zich uit. Voorlopig zullen in Amsterdam alleen klanten van het marktplein Oost/Centrum van deze faciliteit gebruik kunnen maken. Dit is voor de Bijstandsbond aanleiding nog eens de volgende waarschuwing te doen uitgaan. Geef nooit je Digidcode af, aan niemand.

Een sociale dienst ambtenaar uit Tilburg blijkt haar positie misbruikt te hebben om een klant van de dienst haar inlognaam en wachtwoord af te troggelen in verband met (controle op) de aanvraag kinderopvangtoeslag bij de belastingdienst. De ambtenaar wilde toen gebruikersnaam en wachtwoord weten en de klant heeft haar deze gegeven en op een papiertje geschreven.

Er bestaan veel hulpverleningssituaties, waarin afhankelijkheids en machtsrelaties bestaan. Hoewel wij ervan overtuigd zijn dat de meeste hulpverleners en functionarissen van de overheid van goede wil zijn, betekent de invoering van de Digid code in dit soort situaties toch dat het fraudegevoelig is. Je kunt mensen onder valse voorwendselen hun code aftroggelen. ‘Ik help je wel even’. Vervolgens kun je je tegenover de overheid digitaal voordoen als meneer of mevrouw die en die en zonder dat de eigenlijke mevrouw of meneer die en die het weet, allerlei dingen aanvragen en op je giro laten storten. Hoewel misschien in de verschillende systemen waarborgen zijn ingebouwd om dit te voorkomen houdt de Digid code toch bepaalde risico’s in.

Het is absoluut niet toegestaan dat ambtenaren hiernaar vragen. Wij hebben de betrokken klant in Tilburg geadviseerd onmiddelijk haar wachtwoord te veranderen. GEEF NOOIT je inlognaam en wachtwoord af aan wie dan ook. (Ook niet aan personen die zich voordoen als ICT -ers en die zich via Email of telefonisch of aan het loket voordoen als functionarissen van de overheid.) We gaan ervan uit, dat de Dienst Werk en Inkomen richtlijnen voor de klantmanagers en andere functionarissen zal uitvaardigen, waarin staat dat zij nooit naar de Digid code vragen en dat de Dienst ervan uitgaat, dat het aanvragen van een Digid code vrijwillig is. Klanten mogen niet onder druk gezet worden de code aan te vragen. Dit is tevens bedoeld als een oproep aan mensen zich ook bij ons te melden als ze dit wel hebben meegemaakt.

Bijstandsbond Amsterdam

020-6898806

info@bijstandsbond.org

spreekuur dinsdag en donderdag van 11.00 uur tot 16.00 uur

Da Costakade 162

1053 XD Amsterdam

Sreekuur 3. Sparen voor de oude dag

pvdlende — Fri, 11 Feb 2011 07:00:00 GMT

Op 08 februari kwam een man op het spreekuur met het volgende probleem. Door de gebrekkige administratie van het bevolkingsregister in Marokko in het verleden werd van de man niet de geboortedatum genoteerd, wel het geboortejaar. Bij zijn komst naar Nederland lang geleden is bij inschrijving in het Nederlandse bevolkingsregister de datum 1 januari aangehouden. Dit schijnt in de gemeentelijke basisadministratie gebruikelijk te zijn. Toen de man de leeftijd van 62 jaar had bereikt, op 1 januari dus officieel, zei de werkgever dat de werknemer een beroep zou kunnen doen op een VUT regeling via het sociaal fonds waarbij die werkgever was aangesloten. Na die drie jaar zou de man dan een beroep kunnen doen op AOW, in dit geval met aanvullende bijstand ook uitbetaald door de Sociale Verzekerings Bank. (SVB) Dit laatste omdat de man niet vanaf zijn 18e in Nederland gewoond heeft maar pas op latere leeftijd hier is gaan wonen. Je bouwt als je in Nederland woont vanaf je achttiende iets meer dan 2 procent AOW rechten op en dus had de werknemer onvoldoende rechten opgebouwd voor een volledige AOW.

Het sociaal fonds dat de VUT regeling uitvoert en de werkgever hebben afgesproken dat de regeling voor 3 jaar geldt. Voor deze werknemer ging de regeling dus in op 1 januari van het jaar waarin hij 62 werd. En nu komt het. Bij de uitvoering van de sociale zekerheidswetten zoals de AOW wordt als ingangsdatum voor mensen waarvan de geboortedatum onbekend is niet 1 januari aangehouden maar het midden van het jaar, dus 1 juli. Dit op grond van een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep uit de negentiger jaren van de vorige eeuw. Dit wordt door de SVB als richtlijn aangehouden. De werknemer heeft nu gebruik kunnen maken van de VUT regeling vanaf 1 januari van het jaar, waarin hij 62 werd tot 1 januari van het jaar waarin hij 65 is geworden. Dat kan niet langer, want de VUT regeling duurt maximaal 3 jaar. En de AOW gaat pas 1 juli in. Er ontstaat dus een gat van een half jaar waarin de man geen inkomen heeft. Hij zal voor zijn inkomen een beroep moeten doen op de bijstand en als hij vermogen heeft zoals spaargelden heeft hij pech gehad. In het onderhavige geval maakt dat niet veel uit, want ook na zijn 65ste zal deze man een beroep moeten doen op aanvullende bijstand. Anderen hebben dit soms niet nodig omdat zij naast een onvolledige AOW uitkering aanvullend pensioen ontvangen uit de tijd dat zij werkten waarmee zij op of boven het sociale minimum uitkomen. In dat geval is het wel schrijnend als iemand tijdelijk noodgedwongen ene beroep moet doen op bi9jstand, want dan mag je geen vermogen hebben boven een beperkt bedrag.

De werkgever en het sociaal fonds stellen zich op het standpunt, dat de VUT regeling maximaal 3 jaar duurt en geen 3 en een half jaar. Dus het is van tweeen een: de man krijgt nog een half jaar VUT en dan moet hij het eerste half jaar terugbetalen of hij krijgt het laatste half jaar geen VUT uitkering. Als de man en de werkgever dit geweten hadden en hij had op zijn 62ste nog een half jaar doorgewerkt dan was er niets aan de hand geweest. we gaan uitzoeken wat hieraan gedaan moet worden. Vooral voor migranten die in VUT regelingen zitten die beperkt zijn in tijd en die na hun 65ste geen beroep hoeven te doen op aanvullende bijstand kan het bijzonder schrijnend zijn dat bijstand de enige oplossing is, omdat zij daarvoor niet in aanmerking komen bij een gering vermogen. Zij moeten dan gedurende dat halve jaar leven van hun spaargeld, terwijl ze in hun werkzame leven tegelijkertijd premie betaald hebben voor een aanvullend pensioen. Ze betalen dus dubbel van hun spaargeld.

Spreekuur 2. De kromme wet Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten

pvdlende — Thu, 03 Feb 2011 20:45:00 GMT

Af en toe komt er momenteel iemand op het spreekuur die verontwaardigd is omdat hij/zij chronisch ziek is maar niet in aanmerking komt voor de jaarlijkse vergoeding in het kader van de Wet Tegemoetkoming Chronisch zieken en gehandicapten. (Wtgc).

Bijvoorbeeld. Een vrouw heeft lichamelijke problemen en heeft een bijstandsuitkering. Tot 1 januari kwam zij in aanmerking voor een regeling van de gemeente Amsterdam in het kader van een chronisch zieken regeling. De gemeenten heeft deze regeling echter versoberd met bijvoorbeeld het argument, dat er nu een Wtcg is, die mensen een vergoeding geeft. Daarom werd in het kader van de gemeentelijke regeling de bijdrage aanzienelijk verlaagd. Maar.. deze mevrouw blijkt niet in aanmerking te komen voor de Wtcg, hoewel ze chronisch ziek is. Ze heeft thuiszorg om haar huishouden te kunnen doen. Mensen die thuiszorg hebben, kunnen in principe in aanmerking komen voor een vergoeding in het kader van de Wtcg. In het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) kun je om voor thuiszorg in aanmerking te komen kiezen tussen uitbetaling ‘in natura’, dus je krijgt iemand thuis, maar je hebt er verder financieel niet mee te maken. De levering van de dienst is ‘in natura’. Maar je kunt er ook voor kiezen om voor een Persoonsgebonden Budget (PGB) in aanmerking te komen. Dan krijg je geld en kun je zelf de thuiszorg betalen. En nu komt het. Mensen die voor levering ‘in natura’ kiezen komen in aanmerking voor een tegemoetkoming in het kader van de Wtcg, maar… mensen die een persoosngebonden budget hebben komen volgens de wet niet in aanmerking. Dus veel chronisch zieken met een persoonsgebonden budget voor ondersteuning krijgen geen uitkering in het kader van de Wtcg. Belachelijk, maar het is zo. Onze advocaat gaat voor mevrouw een bezwaarschrift schrijven en kijken of via de rechter de wet aangevochten kan worden.

Spreekuur 1. Erfenissen en de bijstand

pvdlende — Thu, 03 Feb 2011 11:02:00 GMT

We krijgen veel vragen op het spreekuur over erfenissen en de bijstand. Vandaag belde een mevrouw die ziek is en die in maart 2011 AOW krijgt. Haar vader is begin december 2010 overleden en ze heeft nu bijstand. Ze vraagt wat er nu gaat gebeuren. Het kan nog wel enige tijd duren, voor ze geld krijgt. Ze heeft wel een brief van de notaris gekregen dat ze erfgenaam is. Maar ze heeft de erfenis nog niet aanvaard. Wat zeer vaak voorkomt bij mensen in de bijstand is, dat haar relaties met de rest van de familie, gedeeltelijk ook erfgenamen, ernstig verstoord is. Ze is naar eigen zeggen het zwarte schaap van de familie. Ze heeft dus geen contact met andere familieleden over de voorliggende zaken. Het is haar verder niet bekend of er meer bezittingen zijn dan schulden bij de erflater. Ze zit vol met vragen.

Eerste vraag na enig praten: moet ik de sociale dienst melden dat ik misschien recht heb op een erfenis?. Het antwoord luidt: ja. De officiële procedure is, dat de bijstandsgerechtigde meldt, dat de erflater is overleden en wanneer. Dan wordt vanaf die datum de bijstand omgezet in leenbijstand. Je uitkering wordt dan dus wel uitbetaald, maar je moet hem later terugbetalen als de erfenis vrijvalt.

Tweede vraag: welk bedrag moet ik terugbetalen? Daarbij geldt een grens van een vrij te laten vermogen, voor een alleenstaande iets meer dan 5000 euro. Dat mag je altijd hebben in de bijstand. Eerst wordt uitgerekend, hoeveel vermogen je had voordat de erfenis vrijviel (bezittingen minus schulden) en dan mag je tot de grens van het vrij te laten vermogen de erfenis houden. Dus als je vermogen 2000 euro was, dan mag je van de erfenis 3000 euro houden. Maar als je schulden had, bijvoorbeeld 3000 euro, dan mag je van de erfenis iets meer dan 8000 euro houden. Het gaat bij de uitgangssituatie altijd om bezittingen minus schulden. Deze mevrouw krijgt in maart AOW. Haar vader is begin december overleden. Dus ze moet drie maanden en tien dagen bijstand terugbetalen als de erfenis vrijvalt. Tenzij ze minder dan 5000 krijgt en ze bij het verkrijgen van de erfenis beneden de grens van het vrij te laten vermogen in de bijstand blijft. Dan hoeft ze niks terug te betalen. In de AOW hoeft ze niks terug te betalen, want in de AOW is het vermogen vrij. Die uitkering is vermogensonafhankelijk. Dus deze mevrouw hoeft nooit meer dan drie maanden en tien dagen bijstand terug te betalen.

De notaris, die ze daarover gebeld had, formuleerde het wat cryptisch, waar ze niets van begreep. Hij zei: ‘u bent nu al aan het interen’. De mevrouw begreep daar niets van. Ze had toch nog geen geld ontvangen? Maar het gaat er dus om, dat na melding bij de sociale dienst de bijstand wordt omgezet in leenbijstand en dat die later van de erfenis moet worden terugbetaald. Wij ervaren wel vaker, dat notarissen zich tegenover bijstandsgerechtigden zeer onduidelijk uitdrukken en van de hier behandelde materie eerlijk gezegd ook niet zoveel verstand hebben.

Derde vraag. Ik heb de erfenis nog niet aanvaard. Mag ik de erfenis weigeren? Het antwoord luidt: nee, tenzij. De bijstandsgerechtigde is verplicht alles te doen wat in zijn of haar vermogen ligt om uit de bijstand te blijven of uit de bijstand te geraken. Dus als je in principe recht hebt op een erfenis als erfgenaam, mag je die niet weigeren, zonder gevolgen voor je bijstandsuitkering. Tenzij.. ….de schulden van de erflater groter zijn dan de bezittingen. Het zou een beetje raar zijn als je verplicht zou zijn in de bijstand schulden van een erflater te aanvaarden als die groter zijn dan de bezittingen. Dan kom je zelf in de schulden. Dus dat hoeft niet. Deze mevrouw weet nog niet of er meer bezittingen zijn dan schulden, ze heeft nog geen overzicht. Daar zal ze de notaris naar moeten vragen, want als je een erfenis aanvaard, aanvaard je ook de schulden. Voor je de erfenis aanvaard, moet je dat wel zeker weten.

Deze mevrouw had nog veel andere vragen, zoals: wat gebeurt er met de langdurigheidstoeslag? Ik heb als chronisch zieke ook bijzondere bijstand en maak gebruik van minimaregelingen wat gebeurt daarmee? Wat gebeurt er met mijn zorgtoeslag, moet ik die later ook terugbetalen? Etc. Deze vragen zal ik een andere keer beantwoorden bij een andere case.

Piet van der Lende