Uit: De Volkskrant, 25 februari 2006
De toekomst van Leefbaar Rotterdam in het college van B en W ziet er somber uit. Dat blijkt uit een peiling die is uitgevoerd in opdracht van de Volkskrant.
Sociaal-democraten op dit moment favoriete partij van zowel autochtone als allochtone Rotterdammers
Tot verbijstering van lijsttrekker Marco Pastors stond zijn partij Leefbaar Rotterdam op 1 februari in de peiling van TNS NIPO op 9 zetels, terwijl de grote concurrent PvdA op 21 zetels werd gepeild.
In drie weken tijd is Leefbaar Rotterdam inmiddels naar 13 zetels gestegen, maar de PvdA staat nog steeds op 21. Dat is meer dan het dubbele aantal van de huidige 10 zetels die de sociaal-democraten in de gemeenteraad van Rotterdam bezetten.
De polarisatie tussen Leefbaar Rotterdam en de Partij van de Arbeid drukt de andere partijen in de Maasstad weg. Het CDA en de VVD staan op verlies en komen niet verder dan 3 zetels elk. Alleen de SP staat met 3 zetels op winst.
Als de Partij van de Arbeid in Rotterdam op 7 maart inderdaad 40 procent van de kiezers achter zich weet te krijgen, kan zij gemakkelijk een college vormen met twee kleine partijen. Dat heeft ook de voorkeur van de PvdA-kiezers, die Leefbaar Rotterdam als coalitiepartner afwijzen.
Leefbaar Rotterdam komt dus hoogstwaarschijnlijk in de oppositie terecht. Marco Pastors wil zelf onder geen beding met de PvdA in het gemeentebestuur. Zijn kiezers hebben daar overigens minder moeite mee.
Wanneer de partij van Pastors op 7 maart 26 procent van de Rotterdamse stemmen zou halen, biedt dat voor hem een ideale springplank naar de landelijke politiek. Hij kan dan de kopman worden van een nieuwe groepering rechts van de VVD.
In het onderzoek van TNS NIPO en de Universiteit van Amsterdam naar de voorkeuren van de Rotterdamse kiezers, uitgevoerd in opdracht van de Volkskrant, is dan ook gevraagd wat de kiezers van Leefbaar Rotterdam zouden stemmen als er nu Tweede-Kamerverkiezingen zouden worden gehouden.
De grootste groep weet het nog niet, maar 20 procent zegt op de LPF te zullen stemmen en 19 procent op de Groep-Wilders. Eén op de zeven kiezers van Leefbaar Rotterdam zou PvdA of SP stemmen en beschouwt zichzelf ook als links. Een landelijke partij rond Marco Pastors zou voor alle partijen een electoraal probleem kunnen vormen, maar in de eerste plaats voor de VVD.
In Nederland is dus nog steeds ruimte is voor een partij die in de voetsporen treedt van Pim Fortuyn. Dat blijkt ook uit het antwoord op twee stellingen die de kiezers kregen voorgelegd.
De stelling: het is vervelend als moskeeën het straatbeeld steeds meer gaan domineren, krijgt in Rotterdam de steun van 62 procent van de kiezers. De aanhang van Leefbaar Rotterdam steunt deze stelling voor 82 procent, tegen 52 procent van de PvdA-aanhang.
De stelling: criminele Antillianen dienen te worden teruggestuurd, wordt door maar liefst 80 procent van de Rotterdamse kiezers onderschreven. Ook de aanhang van de PvdA en de SP steunt deze stelling in grote meerderheid.
In oktober vorig jaar, toen de Rotterdamse gemeenteraad Marco Pastors als wethouder naar huis stuurde, leek het er even op dat hij zou uitgroeien tot een nieuwe martelaar. Pastors poseerde immers als het slachtoffer van de traditionele politiek van de gevestigde partijen in het gemeentehuis.
De kiezers van Leefbaar Rotterdam hebben inderdaad een onbeperkt vertrouwen in hem, maar buiten zijn eigen aanhang kan hij alleen bij VVD-kiezers op steun rekenen.
Zijn grote tegenstrever, Peter van Heemst van de PvdA, blijkt met 40 procent niet alleen meer vertrouwen te genieten in Rotterdam, maar wordt bovendien iets sympathieker en bekwamer gevonden. Van Heemst roept bovendien veel minder weerstand op dan Pastors.
Dat Leefbaar Rotterdam de strijd met oppositiepartij PvdA om de eerste plaats gaat verliezen, komt niet doordat de kiezers geen waardering hebben voor het door haar gevoerde beleid. Het veiligheidsbeleid krijgt veel waardering. Liefst 72 procent van de Rotterdammers geeft dit beleid een voldoende (gemiddeld 6.2), bij de PvdA-kiezers ligt dat aantal niet veel lager. Ook het beleid om de leefbaarheid in de wijken te verbeteren krijgt van een ruime meerderheid een voldoende.
Het integratiebeleid is daarentegen in de ogen van de kiezers geen succes. Dit krijgt maar van 42 procent een voldoende. Ronduit negatief is men over het beleid ten aanzien van de sociale minima.
De achilleshiel van het gemeentebeleid en vooral van het beleid van Leefbaar Rotterdam is het integratiebeleid. Het is niet alleen een laag gewaardeerd onderdeel van het gemeentebeleid, de kiezer vindt deze problematiek op dit moment helemaal niet zo belangrijk. Slechts 5 procent van de Rotterdammers noemt het verbeteren van de inburgering van minderheden een beleidsterrein waarvoor de gemeente zich moet inzetten.
Het stimuleren van het Nederlands spreken op straat krijgt iets meer steun, maar de score van 7 procent geeft aan dat de Rotterdammer hier zeker niet wakker van ligt. Zelfs de kiezers van Leefbaar Rotterdam vinden dit onderwerp onbelangrijk, gezien het feit dat maar 14 procent het noemt.
Het lijkt er op dat Marco Pastors zich geprofileerd heeft met een onderwerp dat de kiezer in 2002 heel hoog zat, maar dat vier jaar later nauwelijks nog als een probleem wordt gezien.
Het effect van vooral de harde toon van Leefbaar Rotterdam heeft de PvdA in de kaart gespeeld. Tegenstanders van dit integratiebeleid zoeken massaal hun toevlucht bij de PvdA. Ruim 50 procent van de allochtone kiezers is van plan op de Partij van de Arbeid te stemmen.
De mate waarin deze kiezers opkomen, zal bepalend zijn voor de uitslag in Rotterdam. Het onderzoek laat zien dat ook onder autochtone Rotterdammers de Partij van de Arbeid op dit moment de grootste partij is.
Er zit een zekere ironie in het scenario dat zich nu in Rotterdam lijkt af te spelen. De kiezers geven Leefbaar Rotterdam een iets hoger rapportcijfer dan de PvdA. Maar de kans is levensgroot dat ze de PvdA toch weer de grootste partij gaan maken. Kiezers kijken in het stemhokje dus niet alleen achterom, maar ook vooruit. Het gevoerde beleid wordt voor kennisgeving aangenomen, terwijl met vooral bezig is met de vraag hoe men verder wil met de stad.
In 2002 kon de PvdA niet begrijpen dat de kiezers zich van de partij afkeerde. Hetzelfde onbegrip is nu waarneembaar bij Leefbaar Rotterdam. Het lijkt erop dat de kiezers een voortzetting van het huidige veiligheidsbeleid willen, maar een ander integratiebeleid en op een aantal punten een socialer beleid.
Als de PvdA slechter scoort dan de peiling nu laat zien en Leefbaar Rotterdam nog wat beter, kan een situatie ontstaan dat de twee toch samen een college moeten vormen.
De kiezers van Leefbaar Rotterdam zouden daar geen probleem mee hebben. 43 Procent heeft een voorkeur voor een coalitie waarin de PvdA ook deelneemt en 40 procent wil het liefst door met de huidige coalitie van Leefbaar Rotterdam, VVD en CDA. Aan de kant van de PvdA-kiezers zitten veel meer problemen; slechts 20 procent voelt wat voor een coalitie waaraan ook Leefbaar Rotterdam deelneemt.