Ankie Eeken's Blog

El fin del mundo: Ushuaia en... aan alle goeds komt een einde

Ankie Eeken — Fri, 31 Dec 2010 08:56:00 GMT

Verlangend sta ik aan de kade van Ushuaia, de meest zuidelijke stad op aarde in het zuiden van Argentinie. Zo’n 50 zeiljachten liggen in de baai voor anker te wachten op hun bemanningen. Zijn ze gestrand? Liggen ze hier altijd? Of is de mentale en fysieke voorbereiding voor een tocht langs Kaap Hoorn, Antarctica of een doorsteek naar de Atlantische of Stille Oceaan nog in volle gang?

Ik kijk uit over het Beagle Kanaal. Hier wonen zeeleeuwen, Magelhaen pinquins, albatrossen, condors en andere acrtische zeevogels. Het is koud, zo’n 2 graden Celcius, maar de zon schijnt over Tierra del Fuego, de Cordillera Darwin en het prachtig gelegen Ushuaia. Enkele expeditieschepen en ijsbrekers liggen klaar voor de klassieke tocht naar Antarctica via de Drake Passage. De gelukkigen onder ons zitten al te wachten in de vertrek terminal voor wat wellicht hun mooiste en spannendste reis ooit wordt. Het witte continent. Eigenlijk zouden we hier als mensen niet moeten komen, behalve dan voor onderzoek. Zou ik dan toch hier ooit met mijn eigen zeiljacht kunnen varen?

Het weer is echter verraderlijk. Een gezegde in Ushuaia luidt: ‘If you don’t like the weather in Ushuaia, wait for 5 minutes’. Ik ervaar dat aan den lijve. Zonder enige aankondiging trekt een arctische depressie over, die het Beagle Kanaal in een mum van tijd doet veranderen in een kolkende massa met windstoten van boven de 200 km per uur en een zicht van minder dan 50 meter. Wat nog op het water zit, probeert overeind te blijven. Aan de kades zijn extra trossen noodzakelijk. Mijn diepe respect voor iedereen die Kaap Hoorn gerond heeft stijgt met de minuut. Natuurgeweld blijft een onovertroffen, niet te onderschatten kracht.

El fin del mundo, het einde van de wereld, zo wordt het hier genoemd. En zo voelt het ook, hoewel het besef dat er achter elke horizon weer nieuwe dingen te ontdekken zijn overheerst. Er is geen einde, er zijn geen eindes van de wereld. Mijn zoektocht naar de uiteinden van de wereld is even voorbij. Ik zal jullie daarin de komende tijd dan ook even niet meer meenemen. Is dit het einde van een blog? Een blog waar ik de afgelopen jaren zo veel plezier aan heb beleefd? En waar jullie allemaal zo massaal op gereageerd hebben? Ik weet het even niet. Maar aan alle goeds komt een einde. Ik bedank alle trouwe en incidentele lezers voor hun niet aflatende motiverende feedback en steun de afgelopen jaren. Rest mij jullie allemaal op deze laatste dag van 2010 een heel goed 2011 toe te wensen.

Verleg je grenzen, doe wat je leuk vindt en laat je nooit belemmeren door wat anderen ergens van vinden. Vrijheid – zo heb ik geleerd - is het hoogste goed. En wat het mooie is: de echte vrijheid zit in je hoofd, daar hoef je niet voor weg te gaan...

Verkenning Patagonische Fjorden: RoRo Ferry van Puerto Montt naar Puerto Natales

Ankie Eeken — Sat, 04 Dec 2010 15:17:00 GMT

Een keer per week vaart de roll-on roll-off ferry in het zuiden van Chili beladen met vrachtauto’s, opleggers en containers de meer dan 1000 NM tocht van Puerto Montt naar Puerto Natales. De tocht voert dwars door de Patagonische Fjorden, een wirwar van slingerende ‘vaarwegen’, kleine doorsteekjes, gletsjers, ronddrijvende ijsschotsen, eilandjes en adembenemende vergezichten via Puerto Eden in 4 dagen/nachten naar de eindbestemming. Een deel van de tocht vindt plaats open zee. Eindelijk mag ik dan toch de South Pacific bevaren – al is het dan niet op een zeiljacht.

Om een en ander rendabel te maken, kunnen ook passagiers mee op dit vrachtschip. Er zijn dormitories met spartaanse bunks naast de machinekamer tot hutten met prive-faciliteiten en uitzicht op de hogere dekken. Drie keer per dag wordt op strikte tijden uit de piepkleine scheepskeuken een voedzaam maal getoverd. Wijn dien je zelf mee te nemen; al is er ook een ‘pub’ die tot in de kleine uurtjes ‘Pico Sour’ schenkt voor de zeebestendigen aan boord. Ook hier is het geen probleem om je eigen drankvoorraad te mee te nemen.

En zo vergezelde ik Kapitein Flores en zijn bemanning op een adembenemende tocht. De eerste dag/nacht regent en mist het, maar daarna zijn zeker de zonsopkomsten en –ondergangen een onovertroffen beleving in een eindeloze opeenvolging van de meest ongelooflijke vergezichten. We zien albatrossen, zeeleuwen en dolfijntjes; ook tussen de ijsschotsen in het koude water bij de gletsjers. De tocht over open zee is ronduit spectaculair. Een zuidelijke arctische storm doet de oceaanbrekers en huizenhoge golven tot op het tweede dek water overslaan. Het schip komt ondanks zijn enorme vermogen nauwelijks vooruit; als we 2 knopen over de grond lopen is het veel. Later blijkt dat een van de ankers is losgeslagen. Wat ben ik blij dat ik hier niet op een zeilbootje zit; we zouden vermorzeld worden...

Na een korte ankerstop in Puerto Eden – een plaatsje in de ‘middle of nowhere’ met zo’n 75 inwoners – komen we via alleen maar spectaculaire vaarwegen in steeds ijziger omstandigheden met 24 uur vertraging aan in Puerto Montt. Ik heb misschien wel op een van de mooiste plekken op aarde mogen varen. Wat zou het mooi zijn om dat eens met een zeiljacht te doen, al moet je dan wel stevig in je schoenen staan. Wat een enorm geweld...

Een ongeluk zit in een klein hoekje: EHBO op herhaling

Ankie Eeken — Wed, 03 Nov 2010 10:01:00 GMT

Eigenlijk zou natuurlijk iedereen ooit een EHBO-training moeten volgen. Voor mij is het een verplichting om elke 3 jaar op herhaling te gaan om m’n commerciele vaarlicentie te behouden conform STCW95. De drempel is echter laag als gevolg van een veranderde visie op eerste hulp. Moest je vroeger nog wekenlang meerdere avonden door wind en regen naar het Groene Kruis gebouwtje – al dan niet in de buurt - tegenwoordig gelooft men meer in intensieve spoedcusrsussen van 1 dag, waarbij het allerbelangrijkste van levensbedreigende situaties intensief geoefend wordt.

Behalve het gebruikelijke ABC van reanimatie, komt nu ook de D van Defibrilatie uitgebreid aan bod. Je weet wel, die AED aparaten die tegenwoordig op elke hoek van de straat, of in elk geval op elke publieke lokatie aanwezig zijn. Dat laatste is een enorme uitvinding, want je hoeft eigenlijk niets te weten om zo’n aparaat adequaat te bedienen en de overlevingskansen van iemand met een hartstilstand nemen met een factor 2 a 3 toe. Je maakt de doos open, zet hem aan (er zijn 3 knopjes met stap 1, 2 en 3 er op) en hij begint gewoon tegen je te praten. Je plakt 2 stickers op iemands ontblote bovenlijf: 1 linksboven op de schouder – van jou uit gezien – en 1 rechtsonder de ribbenkast. Plaatjes op de stickers geven aan waar je precies moet plakken. Zodra dat gebeurd is, gaat het aparaat metingen uitvoeren en instructies geven. Knopjes die je moet gebruiken lichten op. Let op, je kunt niets fouts doen. Als iets niet goed is aangesloten, zal het aparaat geen stroomstoot of iets dergelijks uitvoeren. Een prettig idee dat er mensen zijn die zo’n ding weten te vinden als de nood aan de man is...

Als je dan toch zo’n EHBO-training gaat volgen, is het wel zo leuk om dat met gelijkgezinden te doen; watersporters in mijn geval. Er wordt dan nog extra aandacht besteed aan typische watersportletsels, zoals verdrinking, onderkoeling, spalken en het verplaatsen van mensen in een lastige positie. Ik heb dan ook de RYA-training van www.aquaplanning.org gevolgd, waarbij ik het bijzonder nuttig vond om allerlei praktijksituaties daadwerkelijk te simuleren en op te lossen in de rol van hulpverlener. Maar er zijn ongetwijfeld ook alternatieven bij u in de buurt. Wanneer ga jij? Gewoon doen!

De Turkse Riviera: gastvrijheid, mooie baaitjes, rotsstranden, cultuur en lekker eten

Ankie Eeken — Thu, 28 Oct 2010 16:31:00 GMT

Voor het eerst heb ik de Turkse Riviera wat langer mogen bevaren: een aangename verrassing. Op korte afstand van elkaar bevinden zich tientallen verscholen baaitjes, rotsstranden en goed bewaarde overblijfselen van de Lycische cultuur. Overal zijn restaurantjes gevestigd, waar Turkse families in vaak primitieve omstandigheden - soms zonder electriciteit en drinkwatervoorzieningen - 's zomers gezamenlijk het inkomen voor het hele jaar proberen te verdienen. Het ontvangen van gasten op hun soms wankele steigers is het hoogtepunt van de dag: aanspraak en een bron van inkomsten. Je wordt dan ook overal uiterst vriendelijk binnen gehaald, geholpen waar nodig en altijd volgt een uitnodiging voor de echte Turkse thee. Als er meerdere restaurantjes zijn, proberen ze je aandacht te trekken door het wapperen met kleurrijke vlaggen - de 'winnaar' consequent met een dikke glimlach op z'n gezicht. Heerlijke voorgerechten van aubergine en courgette, verse vis, lams kebab en kofte vormen de hoofdmoot van de menukaart. 's Ochtends is er vaak vers gebakken brood, recht van het houtvuur. Als het toevallig hard geregend heeft, is er dan ook geen vers brood; het houtvuur wil niet aan gaan...

Qua zeilen en wind is het er grillig. Soms windstil, soms dikke wind; zeker als de Meltemi uit het Noordwesten waait. Maar altijd is de wind vlagerig en moet je beducht zijn voor de valwinden van boven. Voor de langere afstanden leent het gebied rond Fetiye, Gocek en Marmaris zich niet echt; daarvoor is er te veel moois op korte afstand van elkaar. Kris-kras heen en weer is dan ook het devies.

Om het seizoen nog wat op de rekken is er in de laatste week van Oktober altijd de 'Marmaris International Race Week'. Een leuke gezellige en kleinschalige regatta, met toch wel zo'n 140 deelnemende jachten, waaronder ook enkele Nederlandse. Na een heftige strijd op het scherpst van de snede is het elke avond borrelen en feest. Geadopteerd door de race crew van het Turkse Team Solare, heb ik het begin van de race week nog even van dichtbij mogen beleven. De gastvrijheid is hartverwarmend. Toen ik een probleem had met het naar beneden krijgen van m'n Genoa in verband met een gebroken slider drum, stond 's ochtends voor de race direct 2 man van Team Solare klaar om me te helpen. Ik heb weer een heerlijke tijd gehad. Nu weer even terug in herfstig Nederland...

Windmolens in aanbouw op Noordzee: levensgevaarlijk in potdichte mist

Ankie Eeken — Tue, 28 Sep 2010 09:26:00 GMT

‘Ship in position x, this is M_Diep. You are heading for an unlit wind mill under construction. Steer North immediately!’. Wakker geschud door de plotselinge 90 graden koersverandering, sprint ik naar het dek. Ik zie nog net een ENORM donker gevaarte achter me. In korte tijd is het zicht van matig veranderd naar dichte mist in een donkere nacht met een zicht van 50 tot 100 meter. Onmiddelijk gaat de radar aan. Het jacht dat in ons kielzog volgt, heeft vlak daarvoor net op tijd z'n stuur omgegooid om een T-bone aanvaring te voorkomen. M_Diep loodst ons nog langs een onverlichte boei. Het is een miniscuul stipje op onze radar.

De Noordzee is de Noordzee niet meer. Naast drukke scheepvaart, is het een groot windmolenpark geworden, waarvan slecht sporadisch een aanwijzing is te vinden op de zeekaarten. Terwijl de plannen toch al jaren vantevoren bekend zijn. Vooral de parken in aanbouw zijn een gevaar voor zeiljachten, die voorheen gemakkelijk een flexibele zelf gekozen route tussen Nederland en Engeland konden varen. Bij goed zicht kun je nog verrast worden, laat staan bij dichte mist. Tja, de Berichten aan Zeevarenden toch maar weer vaker checken? Ik zou een dringend beroep willen doen op de Hydrografische Dienst om geplande windmolenparken te markeren op de nieuwe zeekaarten.

In opperste concentratie vervolgen we onze oversteek naar Engeland. De grote scheepvaart is goed te volgen via de AIS - ook zonder radar - maar vooral de kleinere schepen en tonnen zijn een potentieel gevaar. Tot aan Harwich zien we werkelijk helemaal niets. Zelfs de sterke wit knipperende kardinalen of de laterale betonning van de vaargeul naar Harwich zijn op zeer korte afstand niet meer zichtbaar. De radar geeft de 'heading' van ons schip aan, niet de koers over de grond. Tonnen zo veel mogelijk bovenstrooms passeren dus en dat alles in de kleine ruimte. Ons vaarwater wordt steeds kleiner. Goed sturen op de kronkelende River Orwell valt niet mee. Zonder richtpunt vooruit lijkt het allemaal meer op een computerspel. De Butt & Oyster gaat geheel aan ons voorbij. Pas op zeer korte afstand ontwaren we de steigers van Woolverstone Marina. Het is 8 uur 's ochtends. Nu toch maar eerst een flinke Weduwe Joustra. Als ik het vantevoren geweten had, was ik niet overgestoken. Om 12 uur 's middags schrik ik wakker uit een diepe slaap. Zag ik daar nou weer een windmolen....?

Pulpo a la plancha in La Coruna

Ankie Eeken — Mon, 06 Sep 2010 13:15:00 GMT

Er is in Europa een aantal havens waar ik geregeld langs kom en die zeker geen straf zijn om enige tijd te mogen verblijven. La Coruna in het noordwesten van Spanje is zo'n plek waar je na afloop van een oversteek van Biskaje gemakkelijk uitkomt. Natuurlijk ligt de oude haven - Darsena de la Marina - het dichtst in het centrum, vlak bij het mooie Maria Pita plein. Maar sinds kort is ook de nieuwe Marina A Coruna een aardig - wel duurder - alternatief, niet in de laatste plaats door een goede tankfaciliteit. Het ligt direct bij binnenkomst achter de 'Breakwater' en het hippe architectonisch ietwat uit te pas lopend met de omgeving Port Control Center. Via de Passeio Maritima loop je ook hier vandaan zo de oude stad in, maar ook richting de Torre de Hercules - de oudste nog werkende vuurtoren in Europa. Als je de moeite neemt om helemaal de kaap en kustlijn te volgen richting de vuurtoren, zul je verbaasd staan over wat je tegenkomt aan verborgen (rots)strandjes, archeologisch interessante plekken en vergezichten, waarbij het helemaal niet verbazingwekkend is als je zomaar een school dolfijnen langs ziet komen. De Pulpo a la plancha met een flesje Ribeiro is mijn absolute topgerecht hier; nergens anders ter wereld bereiden ze dat beter dan in La Coruna!

Ik vind het eigenlijk vreemd dat er zo weinig mensen bekend zijn in het gebied, dat zich uitstekend leent voor een geweldige zeilvakantie. Ten zuiden van La Coruna liggen de Ria's met ongekende verkenningsmogelijkheden. En op nog geen 100 NM ligt het best bewaarde geheim van Spanje: de Islas Cies, een maritiem reservaat waar je je op een tropisch eiland waant, ver weg van de bewoonde wereld - ook al zie je in de verte de lichtjes van Vigo. Het schijnt zelfs in de Top 10 van de mooiste stranden ter wereld te staan... Ik raad echt iedereen aan, die eens iets anders wil doen dan zeilen in de bekende zeilgebieden rond de Middellandse Zee, om Galicie te overwegen als zeilbestemming. Je zult er zeker geen spijt van krijgen; vraag het maar aan al die 'Vertrekkers' die er ongetwijfeld weer langs komen dit jaar...

Laura Dekker eindelijk vertrokken

Ankie Eeken — Tue, 24 Aug 2010 09:41:00 GMT

De afgelopen maanden is mij geregeld de vraag gesteld wat ik vind van de plannen van Laura Dekker, ons inmiddels wereldberoemde 'Zeilmeisje'. Gelukkig doet het er niet meer toe wat we hier allemaal van vinden, want zaterdag is Laura toch nog enigszins onverwacht - en uit het zicht van de camera's - vertrokken uit Gibraltar om koers te zetten naar de Canarische Eilanden. Ze zal de zogenaamde ‘Passaatroute’ volgen, wat wil zeggen dat ze gebruik maakt van de gunstige winden en stromingen die op gezette tijden in het jaar goed voorspelbaar zijn. Vanuit de Canarische Eilanden kiest ze voor een route via de Kaapverdische Eilanden, zodat ze een iets fijner bezeilde hoek naar de Cariben kan varen. Daar zal ze overigens nog even op moeten wachten, want pas vanaf November gaat de Oostelijke Passaat daar stabieler waaien en is ook het orkaanseizoen voorbij.

Dat Laura goed kan zeilen staat buiten kijf, maar zoals elke lange afstandzeiler weet, zit de uitdaging niet zo zeer in het zeilen zelf als in het heel houden van alle functionaliteiten aan boord. Voor de veiligheid en het comfort aan boord ben je vaak meer ‘engineer’ dan zeiler. Als solozeiler heb je dan ook nog eens de fysieke en mentale uitdaging te trotseren. Zo lang alles gaat als gepland, de electronica en hulpmiddelen blijven functioneren en je jezelf fysiek OK voelt, is het allemaal te overzien. Een kleine hapering hierin betekent voor de solozeiler echter al gauw dat je uit je veiligheidsmarges loopt. Ik hoop dan ook echt dat het Laura daarin een beetje mee zit, maar op een tocht rond de wereld is dat misschien wel ‘wishful thinking’. En nu maar hopen dat de geplande televisiecamera’s aan boord zijn meegenomen in het energieplan aan boord...

Het is helaas al lang niet meer het meisje Laura dat iets spannends gaat doen, maar het Product ‘Laura Dekker’ dat in de markt gezet wordt. Zelfs oma kan het niet laten om hier nog een graantje van mee te pikken. Hopelijk staat Laura sterk genoeg in haar schoenen om gewoon te kunnen genieten van het avontuur en niet te vaak over haar eigen grenzen heen te gaan. Dat ze ook een inspirerende werking heeft kan haar niet ontzegd worden. Tijdens Sail Amsterdam sprak ik nog een oude schipper, die nu graag als ‘Oudste Zeiler Ooit’ nonstop solo de wereld om wil zeilen. Helaas zal hij wat minder mediageniek zijn, maar ik gun het ‘m van harte. Zet ‘m op Willem!

Etappe 2: Horta/Azoren - Lemmer/NL - 12 dagen

Ankie Eeken — Wed, 28 Jul 2010 11:05:00 GMT

Soms zijn de weergoden een mens zeer goed gezind. Nadat we het relatief windstille hoge drukgebied van de Azoren achter ons hebben gelaten, racen we werkelijk met een supersnelheid richting het Engels kanaal: 8 a 9 knopen gemiddeld en dat dan gewoon dagen achter elkaar. Al snel besluiten we dan ook om de geplande bunkerstop in Falmouth maar achterwege te laten en in 1 keer door te stoten naar de Noordzee.

Dat we weer een beetje dichterbij huis komen is duidelijk zicht- en voelbaar: wolken, regenbuien, scherpe windvlagen en dan weer even zon wisselen elkaar in rastempo af. Het is ook beduidend koeler nu en voor het eerst komen de zeilpakken en thermische kleding weer tevoorschijn. We volgen de Engelse Zuidkust op enige afstand en laten ons bij Dover hard met de stroom meevoeren richting het noordoosten. Om veiligheids- en gemaksredenen blijven we nog even aan de Engelse kant van de Noordzee om pas vlak boven de Noordhinder de shipping lanes over te steken richting IJmuiden.

Als we IJmuiden binnenvaren gaat net de zon weer even schijnen. Het is een warm weerzien met de vaste wal. Een grote fles Champagne wordt feestelijk ontkurkt en na een goed etentje en welverdiende slaap, zetten we de volgende ochtend al voor 06:00 uur koers naar Lemmer - de thuishaven van deze Swan. De korte golfslag op het IJsselmeer in combinatie met een noordwestelijke wind, doet ons nog even flink waterhappen aan alle kanten, maar het is een waardige afsluiting van weer een fantastische trip. 3900 zeemijlen in 28 dagen. Niet slecht. Ik ga vanavond heerlijk slapen: badje, wijntje, schone kleren, eigen bedje. De kleine dingen des levens kunnen soms heel erg mooi zijn...

Etappe 1: Newport/Rhode Island - Horta/Azoren - 16 dagen

Ankie Eeken — Sun, 11 Jul 2010 14:35:00 GMT

Na een wat moeizame start met de gebruikelijke kinderziektes van een jacht dat al iets te lang heeft stil gelegen, zijn we na 16 dagen van onafgebroken zeezicht, afgelopen weekend goed gehumeurd in Horta/Fajal op de Azoren aangekomen. Precies op tijd om vanavond 'live' het feestje van het Nederlands elftal te kunnen volgen...

Veel voorspoediger had de reis ook niet kunnen verlopen. Met slechts 10 knopen wind, zeilt deze raszeiler al gauw zo'n 6 knopen of meer en als je met flinke wind ook nog van de golven kunt surfen, is een dagafstand van tegen de 200 NM per dag zeker niet onhaalbaar. In elk geval ben ik met 14,7 knopen de trotse houder van snelheidsrecord op deze Swan 47. Daar komt voorlopig denk ik niemand meer aan.Wat varen die jongens in de Volvo Ocean race dan toch hard...

We zijn overigens deze trip heel erg verwend qua onverwacht gezelschap. Nog nooit zo veel en zo'n grote walvissen zo dicht bij de boot gezien; een enkele keer kon ik het echt niet geloven dat we zoiets moois mochten zien. Verder natuurlijk de altijd vrolijk rondspetterende dolfijntjes, voorzichtig manouvrerende Portugese oorlogschepen en heerlijk relaxte zeeschildpadden. Voor de betere sterrenhemels wachten we nog even op nieuwe maan...

In Horta prepareren we met uitzicht op de Vulkaan Pico de boot voor de tweede etappe richting het Engels Kanaal. Met een beetje geluk kunnen we woensdag weer weg zijn. Maar vanavond eerst dat feestje... Hup Holland Hup!

Lek in dieseltank vertraagt Atlantische oversteek

Ankie Eeken — Tue, 22 Jun 2010 04:33:00 GMT

Afgelopen week ben ik hard bezig geweest om mijn nieuwe liefde - een klassieke Swan 47 uit 1975, hull no 1 - klaar te stomen voor een verantwoorde oversteek naar Nederland via de Azores. Naast het bedrijfsklaar maken van alle veiligheidsmiddelen, bootchecks en electronica, zijn karren vol met boodschappen, tientallen waterflessen en zo veel mogelijk reserve tanks diesel aan boord gegaan. Alles leek gisteren klaar voor een voorspoedig vertrek. Alleen de dieseltanks nog even afvullen en 'op naar de oceaan' was de gedachte. Helaas - maar ook een geluk bij een ongeluk - blijkt de pakking van 1 van de dieseltanks te lekken... Dat wordt slapen op het dek voor de ongelukkigen die een kooi in de buurt van de diesltank hebben bemachtigd. De lucht is niet te harden...

Vanochtend een nieuwe pakking laten aanbrengen en nu 24 uur wachten tot het droog is, voordat we opnieuw kunnen testen of het lek gedicht is. Gelukkig is Newport niet de slechtste plek om even vast te liggen. De Newport Yacht Club is een mooie plek en we maken er met z'n allen het beste van. Hopelijk kunnen we morgen dan eindelijk weg. Het kriebelt. We willen nu echt het ruime sop zoeken... We zijn er helemaal klaar voor!

Hope for the best, plan for the worst: laatste voorbereidingen USA-NL

Ankie Eeken — Sun, 13 Jun 2010 16:50:00 GMT

Volgende week vertrek ik naar de Verenigde Staten om een Swan 47 terug te zeilen naar Nederland. De laatste voorbereidingen kosten altijd meer tijd dan gepland; de puntjes moeten nu echt op de 'i'. Het motto 'Hope for the best and plan for the worst' vraagt om een gedegen aanpak en enig vooruit denken. Al zijn het alleen maar de internetfaciliteiten en mijn uitgebreide scheepsbibliotheek, die straks aan die mooring buoy onder de brug bij Newport zeker zullen ontbreken.

Maar alles is nu klaar voor vertrek: overall passage plan, incl. pilotage-out, boodschappenlijsten, crewlijsten, zendfrequenties voor weerberichten, faxen & noodverkeer en meer van dat alles. Nu resten nog de voorbereidingen ter plekke, waaronder deze keer - behalve de reguliere bootchecks - ook het inbouwen van een Nederlandse marifoon, een AIS-Transponder en enige veiligheidsmiddelen.

Ik ben benieuwd hoe ze er bij ligt en kijk uit naar onze eerste kennismaking. Op de foto's is ze een absolute beauty, een echte 'old grand lady' uit 1975...

Long Range Radio in UK: een goed zeilersalternatief voor Marcom A

Ankie Eeken — Wed, 26 May 2010 10:22:00 GMT

Wanneer je wat verder van de kust vaart, is een VHF Marifoon niet meer toereikend om te communiceren met kuststations of andere schepen buiten VHF-range. Hiervoor heb je zendappartuur nodig met een groter bereik: een SSB-radio (MF en HF). Behalve dat je hiermee wereldwijd kunt communiceren, kun je o.a. weerkaarten binnenhalen, veiligheidsinformatie ontvangen en gekoppeld aan bijv. Sailmail, heb je ook nog de beschikking over email faciliteiten. Als je het bovendien koppelt aan MF en HF DSC - een electronische alarmering om anderen te laten weten dat je contact zoekt of hulp nodig hebt - ben je helemaal 'state-of-the-art'. Omdat commerciele schepen op volle zee tegenwoordig eigenlijk alleen nog maar electronisch wacht houden via dat DSC-systeem, kan dat laatste een waardevolle aanvulling zijn.

Om dergelijke appartuur te mogen/kunnen bedienen heb je een speciaal certificaat nodig. In Nederland is dat Marcom A, waarmee je direct capabel geacht wordt om ook op grote olietankers en containerschepen alles te doen wat het GMDSS (Global Maritime Distress & Safety System) voorschrijft. In Engeland hebben ze echter ook gedacht aan 'kleinere' schepen, die niet verplicht zijn zich aan het volledige GMDSS te conformeren, maar er wel gebruik van kunnen maken voor hun eigen veiligheid op zee - zoals zeiljachten. Deze licentie heet 'Long Range Radio'-certificate en biedt alles wat je nodig hebt als zeiler, zowel formeel als praktisch. De training duurt 3 of 4 dagen en wordt direct afgesloten met een examen (open vragen, multiple choice, live case en een praktische proeve van bekwaamheid op VHF, SSB-MF&HF, DSC, Navtex, EPIRB en SART). Het is volledig internationaal erkend - dus ook in Nederland.

Zelf heb ik het gedaan bij Marine Radio - ze behandelen ook INMARSAT, weerfaxen binnenhalen, IRIDIUM sateliettelefoons e.d. - en incl. vlucht en B&B was ik nog goedkoper uit dan een Marcom A cursus/examen in Nederland. Je kunt individueel boeken via de website, maar als je een groepje bij elkaar kunt krijgen van een paar mensen (Tip voor Vertrekkers) dan kan er ook een training worden georganiseerd op een tijdstip dat het jou schikt. Contactpersoon: John Finch Ook UKSA biedt LRR-trainingen, maar in een lagere frequentie.

In de planning: Transat Newport (Rhode Island, USA) naar Nederland

Ankie Eeken — Thu, 13 May 2010 14:34:00 GMT

Binnenkort staat er weer wat leuks in de planning: een transatlantische oversteek vanuit de Oostkust van de Verenigde Staten (Newport/Rhode Island) naar Nederland.

We hebben grofweg de keuze uit 2 routes. De snelste en tegelijkertijd meest ruige is uiteraard de noordelijke grootcirkel route. Deze voert via Novia Scotia, Groenland en IJsland rechtstreeks naar het Europese vasteland. Dan krijg je te maken met langgerekte mistgebieden, ijsbergen, kou en flinke depressies. Derhalve niet mijn voorkeursroute. Voor de mindere durfals is er echter ook een iets langere zuidelijker route, die zo'n beetje de 40ste breedtegraad volgt en een tussenstop in de Azoren rechtvaardigt. Dat laatste is niet alleen een welkome afwisseling halverwege, maar ook een noodzakelijke bunkerplaats. De Swan 47 (Hull nr 1?) waarop ik deze tocht ga maken is weliswaar een stoere oceaanvaarder, maar de capaciteit van water en diesel - eigenlijk alleen maar om de batterijen op te laden - laten een langere tochtduur niet echt toe. Alles zal op rantsoen zijn tijdens deze tocht, behalve het plezier en de eindeloze horizon.

De iets zuidelijker route betekent echter niet dat er geen uitdagingen zijn. We zullen de band waar de warme golfstroom uit Florida de koude Labrardor current ontmoet oversteken, hetgeen in combinatie met harde noordoostelijke winden tot gevaarlijke zeeen kan leiden - niet doen in dat geval. De mistgebieden onder de Grand Banks proberen we zoveel mogelijk te onlopen door voldoende afstand te bewaren. Uiteraard volgen we de berichten van de Amerikaanse Ice Patrol op de voet. Tot ver in juni/juli kunnen er ijsblokken drijven tot wel 40 graden noorderbreedte - de hoogte van Madrid. Gebruikmakend van de gunstige winden van overvliegende depressies pogen we zo snel mogelijk onder invloed van het Azoren Hoog te komen. Na de tussenstop op de Azoren is het zaak om weer hoogte te pakken, zodat de atlantische stroming ons blijft helpen. Na een week of 4 rekenen we op een warm welkom in The Chainlocker Pub in Falmouth/Zuid-Engeland, onze geplande 'landfall'. Die laatste week terug naar Nederland overleven we dan vast ook nog wel...

De voorbereidingen zijn in volle gang; de voorpret is begonnen!

Verkenning Thamesmonding: Een prettig weerzien met de 'Butt and Oyster' in Pin Mill

Ankie Eeken — Mon, 26 Apr 2010 09:52:00 GMT

Het is al weer even geleden dat ik me op de koude Noordzee heb gewaagd voor een oversteek naar Engeland. Afgelopen week had ik de kans om mijn lesgeef vaardigheden te trainen tijdens een rondje Thamesmonding. Met de eerste lentezon in het vooruitzicht een uitgelezen mogelijkheid voor een nadere verkenning van een fantastisch (oefen)vaargebied, vol zandbanken, droogvallende riviertjes en andere navigatie uitdagingen. Na een rustige oversteek van Stellendam naar Harwich, varen we tegen de middag de River Orwell op richting Woolverstone Marina. Een zompige nachtelijke wandeling naar de onder Nederlanders zeer bekende Butt and Oyster pub in Pin Mill mag natuurlijk niet ontbreken. Het blijkt een prettig weerzien; niet in de laatste plaats door de euforie onder de bemanning die voor het eerst de overtocht naar Engeland heeft volbracht.

De volgende ochtend zetten we koers naar Maldon aan de River Blackwater. Een blik op de kaart en in de almanak laat direct zien, dat een gezond mens Heybridge Basin aan het einde van de rivier maar beter links kan laten liggen; zeker rond doodtij. Alles valt droog en alleen gedurende een uurtje rond hoog water heb je een miniscuul beetje water onder de kiel. Maar een trainingsweek is een trainingsweek en dan gaat het ook om het verleggen van grenzen. Ondersteund door enige lokale kennis varen we de laatste 50 meter tot de sluis, dicht langs een aantal boomstokken dat een geultje van max. 1 meter breed blijkt te markeren en waar je geacht wordt de kiel precies doorheen te sturen. Natuurlijk lopen we vast... Na wat gewrik en onhoorbaar gevloek, wurmen we ons de kleine sluis binnen voor een feestelijke ontvangst. De havenmeester rijkt ons de traditionele fles Champagne uit voor de eerste Nederlandse durfals van het seizoen: dat mag gevierd worden!

De nachtelijke overtocht naar de River Medway is vooral bedoeld om de bemanning te laten trainen in tochtplanning en lichtherkenning. Wanneer we om half vijf 's ochtends dan eindelijk aan een mooring boei liggen bij Queensborough, rest ons nog slechts 2 uurtjes slaap om de tocht door The Swale te vervolgen richting Ramsgate. The Swale is een fantastische doorsteek van de River Medway naar de Thamesmonding, waarbij het wantij op het juiste moment gepasseerd moet worden om voldoende water te hebben. In de ochtendmist waan je je even op een afgelegen plek op aarde en prijs je je gelukkig dat je dat mag meemaken. In Ramsgate is er dan eindelijk tijd om even bij te komen. Een aantal verkent de roemrijke historie van de Royal Temple Yacht Club en maakt kennis met de eerste vrouwelijke Commodore - voorzitter - van deze prestigieuze maar vriendelijke jachtclub.

Dan is het tijd voor de terugreis. Als een geoliede machine bereidt de bemanning de tocht voor en zet koers naar het vaste land. Het is ongelooflijk hoe veel ze geleerd hebben in 1 week tijd. Niet alleen van de dingen die goed gingen, maar juist ook van de missers; ze staan in ons geheugen gegrift. Ikzelf heb enorm veel opgestoken van het lesgeven zelf. Ik heb een fantastische week beleefd!

Bemanning van Sail-it: Dank jullie wel voor een fantastische week: voor jullie enthousiasme, gezelligheid, leergierigheid en waardevolle feedback!

Kajuitzeilen op de Zeeuwse wateren: sinds jaren weer eens een helmstok...

Ankie Eeken — Fri, 02 Apr 2010 11:25:00 GMT

Afgelopen week heb ik voor het eerst sinds jaren weer eens mogen zeilen op een licht kajuitjacht met helmstok. En als je dacht dat dat met mijn ervaring wel 'appeltje eitje' zou zijn, dan heb je het mis. Een bootje van nog geen 1,5 ton, reageert toch beduidend anders op een windvlaag dan een stevige 17-tonner en een helmstok blijft niet vanzelf gewoon vooruit staan als je aan het manouvreren bent... Maar wat je er voor terug krijgt is heerlijk: lekker laag op het water genieten van de kracht van supergevoelige snelle kajuitjachten - supergevoelig voor wind en zeiltrim -, vaker overstag en gijpend dan in een heel jaar op zee en elk miniscuul foutje wordt direct zichtbaar en als je niet oppast ook afgestraft. Dit was weer eens echt zeilen en ik heb er van genoten! De Zeeuwse wateren lenen zich hier uitstekend voor en het was onverwachts nog mooi zeilweer ook. Bovendien werd ik uitermate geinspireerd door collega (aankomend) instructeurs, die een enthousiasme, doorzettingsvermogen en passie toonden waarvan je ook in de snijdende kou een warme gloed zou krijgen.

De afgelopen jaren heb ik gemerkt dat ik kennis overdragen en ervaring delen een van de leukste dingen vind in het zeilen. Ik wil me dan ook de komende tijd wat meer gaan richten op het lesgeven. Behalve dat ik dat ontzettend leuk vind om te doen, heb ik gemerkt dat het ook enorm goed is voor je eigen vaardigheid. Helaas is er in Europa nog geen eenduidig certificeringssysteem voor (zee)zeilen, waardoor mijn Engelse instructeurspapieren hier niet erkend worden en ik nog een aardig opleidingstraject dien te volgen om ook in NL instructie te mogen geven volgens het CWO-systeem. Is dat erg? Nee eigenlijk niet. Ik leer nog elke dag en je moet het ook steeds maar weer laten zien. Ik kijk er dan ook naar uit en dank vanaf deze plek de bijzondere, enthousiaste en professionele mensen die me daarin de komende tijd begeleiden!