Posted on Sunday, May 29, 2005 11:24 PM
De Franse bevolking stemt met een solide 55% tegen het grondwettelijk verdrag. De nee-stem kwam voornamelijk van extreem links en rechts, aangevuld met een meerderheid van de traditionele socialistische kiezers.
Met het afwijzen van het belangrijke grondwettelijk verdrag is niet alleen Frankrijk in een grote politieke crisis terecht gekomen, maar het gehele Europese project wankelt.
De crisis in Frankrijk bestaat eruit dat de politieke elite van nationale bestuurders en parlementariers in grote meerderheid voor het verdrag waren en vooral de kiezers aan de linkerzijde hun politieke leidsmannen niet volgen, zelfs een groot wantrouwen ten aanzien van politici aan de dag leggen.
Van verschillende kanten wordt in Frankrijk opgeroepen om de nationale politieke structuur aan te passen en de democratie zoals die nu is aan te passen, zodat burgers zich beter vertegenwoordigd weten.
President Chirac heeft al aangekondigd dat hij veranderingen in de regering aan zal brengen. Waarschijnlijk wordt premier Raffarin ontslagen. Hij zal een nieuwe premier moeten aanstellen die zijn economische politiek blijft uitvoeren en tegelijk tegemoet komt aan de uitslag van het referendum. Dit zal heel moeilijk zijn, aangezien een grote meerderheid van de nee-stemmers Chirac en zijn economisch beleid afkeuren en hem verantwoordelijk houden voor een werkloosheid van 10%.
Met een zo´n duidelijke uitslag en een politieke elite die in zo´n grote mate een andere mening dan de franse bevolking heeft, met andere woorden, waarvan de legitimiteit klein is, is het meer dan logisch dat de roep om nationale verkiezingen luider wordt. Alleen nationale verkiezingen lijken een einde te kunnen maken aan de verwarring waarin de politieke elite onderhevig is na de afwijzing van het grote project van, niet alleen de franse, maar de gehele Europese politieke elite.
Daarmee is het afwijzen van dit verdrag niet alleen een Franse, maar tevens een Europese crisis. Dat blijkt ook uit de tegenstand uit Nederland. Een groot deel van de tegen-stemmers in Nederland zegt dit in peilingen vooral uit wantrouwen tegen de politieke elite te doen.
Als Nederland woensdag tegenstemt dan is de politieke vertrouwenscrisis bijkans compleet. Ook in Nederland lijkt een afwijzing op de Franse schaal niet anders te kunnen leiden tot nieuwe algemene verkiezingen. De parlementaire kaarten moeten opnieuw geschud worden om duidelijkheid te krijgen welke richting Nederland op moet in Europa en met zichzelf.
Daan Diederiks